ఆంజనేయ దండకం - తెలుగు అర్ధంతో నేర్చుకుందాం
శ్రీ ఆంజనేయ దండకం అనేది శ్రీరాముని పరమభక్తుడైన హనుమంతుని కీర్తిస్తూ, ఆయన గొప్పదనాన్ని, పరాక్రమాన్ని, భక్తులను రక్షించే గుణాన్ని వర్ణించే ఒక ప్రార్థనా పద్యం (దండకం). దండకం అనేది తెలుగు సాహిత్య ప్రక్రియలో ఒక రకం, ఇందులో ఒకే విధమైన ప్రాసతో కూడిన దీర్ఘ వాక్యాలు ఉంటాయి.
ఈ దండకాన్ని పఠించడం వల్ల కలిగే ప్రయోజనాలు:
శ్రీ ఆంజనేయుని అనుగ్రహం లభిస్తుంది.
సకల పాపాలు, భయాలు తొలగిపోతాయి.
ఆరోగ్యం, సంపద, సకల భాగ్యాలు సిద్ధిస్తాయి.
భూత, ప్రేత, పిశాచ బాధల నుండి రక్షణ లభిస్తుంది.
శ్రీ ఆంజనేయం ప్రసన్నాంజనేయం
శుభమునిచ్చే ఆంజనేయుడిని, సంతోషంతో ప్రకాశించే ఆంజనేయుడిని.
ప్రభాదివ్యకాయం ప్రకీర్తి ప్రదాయం
తేజోమయమైన దివ్య శరీరం కలవాడిని, గొప్ప కీర్తిని ప్రసాదించేవాడిని.
భజే వాయుపుత్రం భజే వాలగాత్రం భజేహం పవిత్రం
వాయుదేవుని కుమారుడిని సేవిస్తున్నాను, గొప్ప శరీరం (తోకతో కూడిన శరీరం) కలవాడిని సేవిస్తున్నాను, పవిత్రుడిని సేవిస్తున్నాను.
భజే సూర్యమిత్రం భజే రుద్రరూపం
సూర్యుడికి మిత్రుడిగా ఉన్నవాడిని సేవిస్తున్నాను, శివస్వరూపాన్ని (రుద్రరూపాన్ని) సేవిస్తున్నాను.
భజే బ్రహ్మతేజం బటంచున్ ప్రభాతంబు సాయంత్రమున్
బ్రహ్మతేజస్సు కలవాడిని (సేవిస్తున్నాను) అని అంటూ, ప్రొద్దున మరియు సాయంత్రం.
నీనామసంకీర్తనల్ జేసి నీ రూపు వర్ణించి నీమీద నే దండకం బొక్కటిన్ జేయ నోహిన్చి
నీ నామస్మరణ చేసి, నీ రూపాన్ని వర్ణించి, నీ పైన నేను ఒక దండకాన్ని చేయాలని సంకల్పించి.
నీ మూర్తిగావించి నీసుందరం బెంచి నీ దాసదాసుండనై
నీ మూర్తిని (ప్రతిమను) తయారుచేసి, నీ అందాన్ని మెచ్చుకుని, నీ దాసులకు దాసుడిగా ఉంటూ.
రామభక్తుండనై నిన్ను నేగొల్చెదన్
శ్రీరాముని భక్తుడిగా నిన్ను పూజిస్తాను.
(నీ) నన్ కటాక్షంబునన్ జూచితే వేడుకల్ చేసితే
నన్ను దయతో చూస్తే, నా కోరికలు తీరిస్తే.
నా మొరాలించితే నన్ను రక్షించితే
నా మొర వింటే, నన్ను రక్షిస్తే.
అంజనాదేవి గర్భాన్వయా దేవ నిన్నెంచ నేనెంతవాడన్
ఓ అంజనాదేవి గర్భాన జన్మించిన దేవా! నిన్ను పొగడటానికి నేను ఎంతటివాడను? (నేను చాలినవాడిని కాను).
దయాశాలివై జూచియున్ దాతవై బ్రోచియున్ దగ్గరన్ నిల్చియున్
దయగలవాడివై చూసి, దాతవై (దానమిచ్చేవాడివై) నన్ను కాపాడి, దగ్గరగా నిలబడి.
దొల్లి సుగ్రీవుకున్-మంత్రివై స్వామి కార్యార్థమై యేగి
పూర్వం సుగ్రీవుడికి మంత్రిగా ఉండి, ప్రభువైన శ్రీరాముడి కార్యాన్ని పూర్తి చేయడం కోసం వెళ్ళి.
శ్రీరామ సౌమిత్రులం జూచి వారిన్విచారించి సర్వేశు బూజించి
శ్రీరాముడిని, లక్ష్మణుడిని చూసి, వారి గురించి విచారించి, సకల లోకాలకు ప్రభువైన శ్రీరాముడిని పూజించి.
యబ్భానుజుం పంటు గావించి యవ్వాలినిన్ జంపించి
ఆ సుగ్రీవుడిని సేవకుడిగా చేసి, ఆ వాలిని చంపించి.
కాకుత్థ్స తిలకున్ [కృపాదృష్టి] దయాదృష్టి వీక్షించి కిష్కింధకేతెంచి
కాకుత్థ్స వంశపు తిలకుడైన శ్రీరాముడిని దయతో కూడిన చూపుతో చూసి, కిష్కింధకు తిరిగి వచ్చి.
శ్రీరామ కార్యార్థమై లంక కేతెంచియున్ లంకిణిన్ జంపియున్ లంకనున్ గాల్చియున్
శ్రీరాముడి కార్యం కోసం లంకకు వచ్చి, లంకిణిని చంపి, లంకను దహనం చేసి.
యభ్భూమిజం జూచి యానందముప్పొంగి యాయుంగరంబిచ్చి
సీతాదేవిని చూసి, ఆనందం పొంగిపొరలగా, (రాముడి) ఉంగరాన్ని ఇచ్చి.
యారత్నమున్ దెచ్చి శ్రీరామునకున్నిచ్చి సంతోషమున్జేసి
ఆ (సీతమ్మ ఇచ్చిన) రత్నాన్ని తీసుకువచ్చి శ్రీరాముడికి ఇచ్చి ఆయనను సంతోషపెట్టి.
సుగ్రీవునిన్ యంగదున్ జాంబవంతు [న్నలున్నీలులన్] వీరాధులన్ గూడి
సుగ్రీవుడిని, అంగదుడిని, జాంబవంతుడిని, నలుడిని, నీలుడిని మొదలైన వీరులతో కలిసి.
యాసేతువున్ దాటి వానరుల్మూకలై పెన్మూకలై [యాదైత్యులన్] దైత్యులన్ ద్రుంచగా
ఆ వారధిని దాటి, వానరులు గుంపులు గుంపులుగా, పెద్ద సమూహాలుగా మారి ఆ రాక్షసులను నాశనం చేయగా.
రావణుండంత కాలాగ్ని రుద్రుండుగా కోరి [వచ్చి] బ్రహ్మాండమైనట్టి యా శక్తినిన్వైచి
అంతట రావణుడు కాలాగ్ని రుద్రుడిలా (కోపంతో) వచ్చి, బ్రహ్మాండమైన ఆ శక్తి ఆయుధాన్ని ప్రయోగించి.
యాలక్షణున్ మూర్ఛనొందింపగా నప్పుడే పోయి [నీవు] సంజీవినిన్దెచ్చి
ఆ లక్ష్మణుడిని మూర్ఛపోయేలా చేయగా, అప్పుడే (నీవు) వెళ్ళి సంజీవిని మూలికను తీసుకువచ్చి.
సౌమిత్రికిన్నిచ్చి ప్రాణంబు రక్షింపగ
లక్ష్మణుడికి ఇచ్చి ప్రాణాన్ని కాపాడగా.
కుంభకర్ణాదుల న్వీరులం బోర శ్రీరామ బాణాగ్ని వారందరిన్ రావణున్ జంపగా
కుంభకర్ణుడు మొదలైన వీరులు యుద్ధం చేయగా, శ్రీరాముడి బాణాలు అనే అగ్ని వారందరినీ, రావణుడిని కూడా చంపగా.
నంత లోకంబు లానందమై యుండ నవ్వేళను న్విభీషుణున్ వేడుకన్ దోడుకన్ వచ్చి
అప్పుడు లోకాలన్నీ ఆనందంతో ఉండగా, ఆ సమయంలో విభీషణుడిని ఆదరంతో వెంటబెట్టుకుని వచ్చి.
పట్టాభిషేకంబు చేయించి, సీతామహాదేవినిన్ దెచ్చి [శ్రీరాముకున్నిచ్చి] శ్రీరాముతో చేర్చి,
(లంకకు) పట్టాభిషేకం చేయించి, సీతామహాదేవిని తీసుకువచ్చి శ్రీరాముడికి అప్పగించి (శ్రీరాముడితో కలిపి).
యంతన్నయోధ్యాపురిన్జొచ్చి పట్టాభిషేకంబు సంరంభమైయున్న
ఆ తర్వాత అయోధ్య నగరంలో ప్రవేశించి, (శ్రీరాముడికి) పట్టాభిషేకం అత్యంత వైభవంగా జరుగుతున్న సమయంలో.
నీకన్న నాకెవ్వరున్ గూర్మి లేరంచు మన్నించినన్
"నీకంటే నాకు ప్రియమైనవారు ఎవరూ లేరు" అంటూ (శ్రీరాముడు) నిన్ను గౌరవించగా.
శ్రీరామభక్తి ప్రశస్తంబుగా నిన్ను [సేవించి] నీనామ సంకీర్తనల్ చేసితి
శ్రీరాముడిపై నీకున్న భక్తి గొప్పగా ఉండగా, నిన్ను సేవించి, నీ నామ సంకీర్తనలు చేశాను.
పాపముల్ల్బాయునే భయములున్ దీరునే భాగ్యముల్ గల్గునే
(నిన్ను సేవిస్తే) పాపాలు తొలగిపోతాయా? భయాలు తీరిపోతాయా? అదృష్టాలు కలుగుతాయా?
సకల సామ్రాజ్యముల్ కల్గు సంపత్తులున్ కల్గునో
సమస్త రాజ్యాలు (అంటే సకల ఐశ్వర్యాలు), సంపదలు కలుగుతాయా?
వానరాకార యో భక్త మందార యో పుణ్య సంచార యో ధీర యో వీర
ఓ వానర రూపా! ఓ భక్తులకు కల్పవృక్షమా! ఓ పుణ్యమైన సంచారం కలవాడా! ఓ ధైర్యవంతుడా! ఓ వీరుడా!
నీవే సమస్తంబు నీవే మహాఫలముగా వెలసి
నీవే సమస్తమూ, నీవే గొప్ప ఫలితంగా ప్రకాశించి.
యాతారక బ్రహ్మ మంత్రంబు [పఠియించుచున్] సంధానమున్ చేయుచు స్థిరమ్ముగన్
ఆ తారకబ్రహ్మ మంత్రమును (రామనామాన్ని) పఠిస్తూ, ధ్యానం చేస్తూ, స్థిరంగా.
వజ్రదేహంబునున్ దాల్చి శ్రీరామ శ్రీరామయంచున్ మనఃపూతమైన ఎప్పుడున్ తప్పకన్
వజ్రం వంటి శరీరాన్ని ధరించి, శ్రీరామ శ్రీరామ అని మనస్ఫూర్తిగా ఎల్లప్పుడూ తప్పకుండా.
తలతునా జిహ్వయందుండి నీ దీర్ఘదేహమ్ము త్రైలోక్య సంచారివై
నా నాలుకపై ఉండి నీ పొడవైన శరీరం త్రిలోకాలలో సంచరించేవాడివై.
రామనామాంకిత ధ్యానివై బ్రహ్మవై బ్రహ్మతేజంబునన్ రౌద్రనీజ్వాల
రామనామ ధ్యానంతో కూడినవాడివై, బ్రహ్మవై, బ్రహ్మతేజస్సుతో కూడిన నీ భయంకరమైన జ్వాల.
కల్లోల హావీర హనుమంత ఓంకార శబ్దంబులన్ క్రూరకర్మ గ్రహ భూత ప్రేతంబులన్ బెన్
(ఆ) అల్లరి చేసే ఓ వీర హనుమా! ఓంకార శబ్దాలతో క్రూర కర్మలు చేసే గ్రహాలను, భూతాలను, ప్రేతాలను.
పిశాచంబులన్ శాకినీ ఢాకినీ మోహిని త్యాదులన్ గాలిదయ్యంబులన్
పిశాచాలను, శాకినీ, ఢాకినీ, మోహిని మొదలైన వాటిని, గాలి దయ్యాలను.
నీదు వాలంబునన్ జుట్టి నేలంబడం గొట్టి
నీ తోకతో చుట్టి నేలపై పడేలా కొట్టి.
నీముష్టి ఘాతంబులన్ బాహుదండంబులన్ రోమఖండంబులన్ ద్రుంచి
నీ పిడికిలి దెబ్బలతో, బాహువుల దెబ్బలతో, వెంట్రుకల ఖండాలతో నాశనం చేసి.
కాలాగ్ని రుద్రుండవై నీవు బ్రహ్మ ప్రభాభాసితంబైన నీదివ్య తేజంబునున్ జూచి
కాలాగ్ని రుద్రుడివై, బ్రహ్మ యొక్క కాంతితో ప్రకాశించే నీ దివ్య తేజస్సును చూసి.
[రారోరి] రారా నాముద్దు నరసింహ యన్చున్ దయాదృష్టి వీక్షించి
"రారా నా ముద్దు నరసింహా!" అని అంటూ దయతో కూడిన చూపుతో చూసి.
నన్నేలు నాస్వామియో యాంజనేయా
నన్ను పరిపాలించే నా స్వామీ! ఓ ఆంజనేయా!
నమస్తే సదా బ్రహ్మచారీ
ఓ నిత్య బ్రహ్మచారి! నీకు ఎల్లప్పుడూ నమస్కారము.
నమస్తే వ్రతపూర్ణహారి నమస్తే నమోవాయుపుత్రా నమస్తే నమో నమః
ఓ వ్రతాలను సంపూర్తిగా ఆచరించినవాడా! నీకు నమస్కారము. ఓ వాయుపుత్రా! నీకు నమస్కారము. మళ్లీ మళ్లీ నమస్కారము.
హనుమాన్ చాలీసా అర్థం కోసం చూస్తునాను, మీరు పోస్ట్ చేయగలరు అని వేడుకుంటున్నాను
రిప్లయితొలగించండి