శ్రీ వేంకటేశ్వర ప్రపత్తి - తెలుగు అర్ధంతో నేర్చుకుందాం
ఈ స్త్రోత్రాన్ని శ్రీ "ప్రతివాది భయంకరం అన్నంగరాచార్య" గారు రచించారని ప్రతీతి. ఆయన శ్రీ వైష్ణవ సంప్రదాయంలో గొప్ప ఆచార్యులలో ఒకరు. ఈ స్తోత్రం ద్వారా భక్తులు స్వామివారి పాదాల పట్ల పూర్తి శరణాగతిని, అవి అచంచలమైన విశ్వాసాన్ని వ్యక్తపరుస్తారు.
శ్రీ వేంకటేశ్వర ప్రపత్తిలో స్వామివారి పాదాలను వివిధ రకాల శోభలు, మహిమలతో పోలుస్తూ, వాటిని ఆశ్రయించడం ద్వారా లభించే ప్రయోజనాలను వివరిస్తారు. ఇది భక్తులకు స్వామిపై ఉన్న ప్రేమ, భయభక్తులను తెలియజేస్తుంది. ఈ ప్రపత్తిలో మొత్తం 16 శ్లోకాలు ఉంటాయి. మొదటి శ్లోకం శ్రీదేవిని (లక్ష్మీదేవి) స్తుతిస్తుంది, చివరి శ్లోకం స్వామివారికి తనను తాను అంకితం చేసుకునే భక్తుడి భావనను తెలియజేస్తుంది.
శ్లోకం 1
ఈశానాం జగతోఽస్య వేంకటపతే ర్విష్ణోః పరాం ప్రేయసీం
తద్వక్షఃస్థల నిత్యవాసరసికాం తత్-క్షాంతి సంవర్ధినీమ్ ।
పద్మాలంకృత పాణిపల్లవయుగాం పద్మాసనస్థాం శ్రియం
వాత్సల్యాది గుణోజ్జ్వలాం భగవతీం వందే జగన్మాతరమ్ ॥
ఈ సమస్త జగత్తుకు అధినాయకుడైన వేంకటేశ్వర స్వామివారికి అత్యంత ప్రియమైన భార్య, ఆయన వక్షస్థలంపై ఎల్లప్పుడూ నివసించేది, ఆయన క్షమాగుణాన్ని పెంపొందించేది, తామరల చేత అలంకరించబడిన సుకుమారమైన హస్తాలు కలిగినది, పద్మాసనంపై ఆసీనురాలైనది, వాత్సల్యం వంటి అనేక గొప్ప గుణాలతో ప్రకాశించేది, సమస్త జగత్తుకు తల్లి అయిన ఆ భగవతిని (లక్ష్మీదేవిని) నేను నమస్కరిస్తున్నాను.
శ్లోకం 2
శ్రీమన్ కృపాజలనిధే కృతసర్వలోక
సర్వజ్ఞ శక్త నతవత్సల సర్వశేషిన్ ।
స్వామిన్ సుశీల సుల భాశ్రిత పారిజాత
శ్రీవేంకటేశచరణౌ శరణం ప్రపద్యే ॥ 2 ॥
ఓ ఐశ్వర్యవంతుడా, దయకు సముద్రుడా, సమస్త లోకాలను సృష్టించినవాడా, అన్నీ తెలిసినవాడా, సమస్త శక్తి కలిగినవాడా, శరణాగతులపై వాత్సల్యం చూపేవాడా, సమస్తానికీ శేషిగా (అధినేతగా) ఉన్నవాడా, స్వామి, మంచి స్వభావం కలవాడా, సులభంగా ఆశ్రయించగలవాడా, శరణాగతులకు కల్పవృక్షం వంటివాడా, శ్రీ వేంకటేశ్వరా! మీ చరణాలను నేను శరణు వేడుతున్నాను.
శ్లోకం 3
ఆనూపురార్చిత సుజాత సుగంధి పుష్ప
సౌరభ్య సౌరభకరౌ సమసన్నివేశౌ ।
సౌమ్యౌ సదానుభనేఽపి నవానుభావ్యౌ
శ్రీవేంకటేశ చరణౌ శరణం ప్రపద్యే ॥ 3 ॥
గొలుసుల వరకు సువాసనతో కూడిన మంచి పూలతో పూజించబడినవి, పూల సుగంధాన్ని మించి సుగంధాన్ని వ్యాపింపజేసేవి, అత్యంత సుందరమైన ఆకృతి గలవి, ఎల్లప్పుడూ సౌమ్యంగా ఉండేవి, ఎన్నిసార్లు అనుభవించినా కొత్తగా అనిపించేవి అయిన శ్రీ వేంకటేశ్వర స్వామివారి చరణాలను నేను శరణు వేడుతున్నాను.
శ్లోకం 4
సద్యోవికాసి సముదిత్త్వర సాంద్రరాగ
సౌరభ్యనిర్భర సరోరుహ సామ్యవార్తామ్ ।
సమ్యక్షు సాహసపదేషు విలేఖయంతౌ
శ్రీవేంకటేశ చరణౌ శరణం ప్రపద్యే ॥ 4 ॥
అప్పుడే వికసించిన తామర పువ్వుల రంగు, సుగంధాలను సైతం అధిగమించేవి, అత్యంత సున్నితమైనవి అయిన శ్రీ వేంకటేశ్వర స్వామివారి చరణాలను నేను శరణు వేడుతున్నాను.
శ్లోకం 5
రేఖామయ ధ్వజ సుధాకలశాతపత్ర
వజ్రాంకుశాంబురుహ కల్పక శంఖచక్రైః ।
భవ్యైరలంకృతతలౌ పరతత్త్వ చిహ్నైః
శ్రీవేంకటేశ చరణౌ శరణం ప్రపద్యే ॥ 5 ॥
ధ్వజం, అమృత కలశం, ఛత్రం, వజ్రం, అంకుశం, తామర, కల్పవృక్షం, శంఖం, చక్రం వంటి శుభప్రదమైన, అత్యున్నతమైన పరతత్వానికి చిహ్నాలైన రేఖలతో అలంకరించబడిన అరికాళ్ళు గల శ్రీ వేంకటేశ్వర స్వామివారి చరణాలను నేను శరణు వేడుతున్నాను.
శ్లోకం 6
తామ్రోదరద్యుతి పరాజిత పద్మరాగౌ
బాహ్యైర్-మహోభి రభిభూత మహేంద్రనీలౌ ।
ఉద్య న్నఖాంశుభి రుదస్త శశాంక భాసౌ
శ్రీవేంకటేశ చరణౌ శరణం ప్రపద్యే ॥ 6 ॥
తమ ఎర్రని కాంతితో పద్మరాగ మణులను ఓడించేవి, బయటి కాంతితో ఇంద్రనీల మణులను మించేవి, వెలువడుతున్న గోళ్ళ కాంతితో చంద్రుని కాంతిని సైతం మరుగుపరచేవి అయిన శ్రీ వేంకటేశ్వర స్వామివారి చరణాలను నేను శరణు వేడుతున్నాను.
శ్లోకం 7
స ప్రేమభీతి కమలాకర పల్లవాభ్యాం
సంవాహనేఽపి సపది క్లమ మాధధానౌ ।
కాంతా నవాఙ్మానస గోచర సౌకుమార్యౌ
శ్రీవేంకటేశ చరణౌ శరణం ప్రపద్యే ॥ 7 ॥
శ్రీదేవి (లక్ష్మీదేవి) తన ప్రేమ, భయభక్తులతో సుకుమారమైన చేతులతో ఒత్తినా వెంటనే అలసిపోతూ, లక్ష్మీదేవి మనసు, మాటలకు కూడా అందనంత సుకుమారంగా ఉండేవి అయిన శ్రీ వేంకటేశ్వర స్వామివారి చరణాలను నేను శరణు వేడుతున్నాను.
శ్లోకం 8
లక్ష్మీ మహీ తదనురూప నిజానుభావ
నీలాది దివ్య మహిషీ కరపల్లవానామ్ ।
ఆరుణ్య సంక్రమణతః కిల సాంద్రరాగౌ
శ్రీవేంకటేశ చరణౌ శరణం ప్రపద్యే ॥ 8 ॥
లక్ష్మీదేవి, భూదేవి మరియు వారి దివ్యమైన శక్తికి తగిన నీళాదేవి వంటి ఇతర భార్యల సుకుమారమైన కరపల్లవాల నుండి ప్రసరించే ఎర్రని కాంతితో మరింత ఎరుపు రంగును సంతరించుకున్న శ్రీ వేంకటేశ్వర స్వామివారి చరణాలను నేను శరణు వేడుతున్నాను.
శ్లోకం 9
నిత్యానమద్విధి శివాది కిరీటకోటి
ప్రత్యుప్త దీప్త నవరత్నమహః ప్రరోహైః ।
నీరాజనావిధి ముదార ముపాదధానౌ
శ్రీవేంకటేశ చరణౌ శరణం ప్రపద్యే ॥ 9 ॥
నిరంతరం నమస్కరిస్తున్న బ్రహ్మ, శివుడు వంటి దేవతల కిరీటాల చివర్లలో అమర్చబడిన మెరిసే నవరత్నాల కాంతులతో నీరాజనాన్ని పొందేవి అయిన శ్రీ వేంకటేశ్వర స్వామివారి చరణాలను నేను శరణు వేడుతున్నాను.
శ్లోకం 10
"విష్ణోః పదే పరమ" ఇత్యుదిత ప్రశంసౌ
యౌ "మధ్వ ఉత్స" ఇతి భోగ్య తయాఽప్యుపాత్తౌ ।
భూయస్తథేతి తవ పాణితల ప్రదిష్టౌ
శ్రీవేంకటేశ చరణౌ శరణం ప్రపద్యే ॥ 10 ॥
వేదాలలో "విష్ణోః పదే పరమ" (విష్ణువు యొక్క ఉన్నతమైన పాదాలు) అని పొగడబడినవి, "మధ్వ ఉత్స" (తేనె ఊట) అని అనుభవించదగినవిగా వర్ణించబడినవి, మరియు శ్రీకృష్ణుడిగా అర్జునునికి నీ కరంతో చూపబడినవి అయిన శ్రీ వేంకటేశ్వర స్వామివారి చరణాలను నేను శరణు వేడుతున్నాను.
శ్లోకం 11
పార్థాయ తత్-సదృశ సారధినా త్వయైవ
యౌ దర్శితౌ స్వచరణౌ శరణం వ్రజేతి ।
భూయోఽపి మహ్య మిహ తౌ కరదర్శితౌ తే
శ్రీవేంకటేశ చరణౌ శరణం ప్రపద్యే ॥ 11 ॥
అర్జునునికి (పార్థుడు) రథసారథిగా నీవే నీ చరణాలను "శరణు పొందు" అని చూపించినా, మళ్లీ ఇక్కడ నా కోసం వాటిని నీ కరంతో చూపిస్తున్నావు. శ్రీ వేంకటేశ్వరా! నీ చరణాలను నేను శరణు వేడుతున్నాను.
శ్లోకం 12
మన్మూర్థ్ని కాళియఫనే వికటాటవీషు
శ్రీవేంకటాద్రి శిఖరే శిరసి శ్రుతీనామ్ ।
చిత్తేఽప్యనన్య మనసాం సమమాహితౌ తే
శ్రీవేంకటేశ చరణౌ శరణం ప్రపద్యే ॥ 12 ॥
నా తలపై, కాళీయుని పడగలపై, భయంకరమైన అడవుల్లో, శ్రీ వేంకటాద్రి శిఖరంపై, వేదాల శిరస్సులపై, మరియు ఏకాగ్రమైన భక్తుల మనస్సులలో సమానంగా నిలిచి ఉండేవి అయిన శ్రీ వేంకటేశ్వర స్వామివారి చరణాలను నేను శరణు వేడుతున్నాను.
శ్లోకం 13
అమ్లాన హృష్య దవనీతల కీర్ణపుష్పౌ
శ్రీవేంకటాద్రి శిఖరాభరణాయ-మానౌ ।
ఆనందితాఖిల మనో నయనౌ తవై తౌ
శ్రీవేంకటేశ చరణౌ శరణం ప్రపద్యే ॥ 13 ॥
వాడిపోని, సంతోషంతో భూమిపై పడిన పువ్వుల వంటివి, శ్రీ వేంకటాద్రి శిఖరానికి అలంకారంగా నిలిచేవి, మరియు సమస్త భక్తుల మనసులను, కళ్ళను ఆనందపరిచేవి అయిన శ్రీ వేంకటేశ్వర స్వామివారి చరణాలను నేను శరణు వేడుతున్నాను.
శ్లోకం 14
ప్రాయః ప్రపన్న జనతా ప్రథమావగాహ్యౌ
మాతుః స్తనావివ శిశో రమృతాయమాణౌ ।
ప్రాప్తౌ పరస్పర తులా మతులాంతరౌ తే
శ్రీవేంకటేశ చరణౌ శరణం ప్రపద్యే ॥ 14 ॥
శరణాగతి పొందిన భక్తులకు మొదటగా అందుబాటులోకి వచ్చేవి, బిడ్డకు తల్లి స్తన్యాలు ఎలా అమృతంగా ఉంటాయో అలా ఉండేవి, తమలో తాము సాటిలేనివి అయిన శ్రీ వేంకటేశ్వర స్వామివారి చరణాలను నేను శరణు వేడుతున్నాను.
శ్లోకం 15
సత్త్వోత్తరైః సతత సేవ్యపదాంబుజేన
సంసార తారక దయార్ద్ర దృగంచలేన ।
సౌమ్యోపయంతృ మునినా మమ దర్శితౌ తే
శ్రీవేంకటేశ చరణౌ శరణం ప్రపద్యే ॥ 15 ॥
ఉన్నతమైన సత్వగుణం గలవారైన, ఎల్లప్పుడూ సేవించబడే పాదాలు కలిగిన, సంసారాన్ని దాటించే దయగల కంటిచూపు కలిగిన, శాంత స్వభావులైన ఉపయంతృ మునిచే నాకు చూపబడినవి అయిన శ్రీ వేంకటేశ్వర స్వామివారి చరణాలను నేను శరణు వేడుతున్నాను.
శ్లోకం 16
శ్రీశ శ్రియా ఘటికయా త్వదుపాయ భావే
ప్రాప్యేత్వయి స్వయముపేయ తయా స్ఫురంత్యా ।
నిత్యాశ్రితాయ నిరవద్య గుణాయ తుభ్యం
స్యాం కింకరో వృషగిరీశ న జాతు మహ్యమ్ ॥ 16 ॥
ఓ శ్రీనివాసా! మీరు ఉపాయంగా, మరియు లక్ష్మీదేవి ఉపేయంగా ఉన్నారని తెలుసుకుని, నిరంతరం శరణు పొందిన, దోషరహితమైన గుణాలు కలిగిన మీ కోసం నేను సేవకుడిగా ఉంటాను. ఓ వృషగిరి (వేంకటాద్రి) నాథా! నాకు ఏ మాత్రమూ ప్రయోజనం కోరకుండా ఈ సేవ చేస్తాను.
ఈ శ్రీ వేంకటేశ్వర ప్రపత్తిని పారాయణ చేసి, మీరు కూడా శ్రీనివాసుని అనంతమైన కరుణకు పాత్రులై ఆనందం పొందండి.
గోవిందా గోవిందా!
కామెంట్లు
కామెంట్ను పోస్ట్ చేయండి