లలితా సహస్రనామ స్తోత్రాలు - వాటి తెలుగు అర్ధాలు

 

లలితా సహస్రనామ స్తోత్రం:  సంక్షిప్త పరిచయం

లలితా సహస్రనామ స్తోత్రం, శక్తి ఆరాధనలో అత్యంత పవిత్రమైనదిగా భావించబడే ఒక దివ్య స్తోత్రం. ఇది బ్రహ్మాండ పురాణంలో, హయగ్రీవుడు మరియు అగస్త్య మహర్షిల సంవాదం రూపంలో వివరించబడింది. ఇందులో లలితా దేవి (పార్వతి దేవి స్వరూపం) వేయి నామాలను కీర్తిస్తారు. ఈ స్తోత్రం దేవిని సృష్టి, స్థితి, లయకారకా అయిన రాజరాజేశ్వరిగా వర్ణిస్తుంది.

శ్రీవిద్య, శ్రీచక్ర ఉపాసనలలో దీనికి అపారమైన ప్రాముఖ్యత ఉంది. ఈ స్తోత్రం కేవలం స్తుతి మాత్రమే కాదు, ఇందులో అనేక మంత్ర రహస్యాలు, యోగ సాధనలు మరియు సిద్ధులు నిక్షిప్తమై ఉన్నాయని నమ్మకం. లలితాదేవి అనుగ్రహం, సకల శుభాలు, కష్టాల నివారణ మరియు ముక్తిని పొందడానికి ఈ స్తోత్ర పారాయణం అత్యంత శక్తివంతమైన మార్గంగా భావించబడుతుంది.

ఈ స్తోత్రం వశిన్యాది వాగ్దేవతలు (ఎనిమిది మంది దేవతలు) దేవి ఆజ్ఞానుసారం రచించారు. ఈ స్తోత్రంలో దేవి యొక్క కేశాది పాద పర్యంతం వర్ణన ఉంటుంది. శ్రీదేవిపై శ్రద్ధాభక్తులు ఉన్నవారు, గురువు ద్వారా ఉపదేశం పొందిన తర్వాత ఈ స్తోత్రాన్ని పఠించడం వల్ల సంపూర్ణ ఫలాలు లభిస్తాయని విశ్వాసం.

---

ధ్యానం -

సింధూరారుణ విగ్రహాం త్రిణయనాం మాణిక్య మౌళిస్ఫుర-
త్తారానాయక శేఖరాం స్మితముఖీ మాపీన వక్షోరుహామ్ ।
పాణిభ్యా మలిపూర్ణ రత్న చషకం రక్తోత్పలం బిభ్రతీం
సౌమ్యాం రత్నఘటస్థ రక్త చరణాం ధ్యాయేత్పరామంబికామ్ ॥ 

తాత్పర్యం -

సింధూరం వలె ఎర్రని రంగులో ఉన్న శరీరం, మూడు కన్నులు, మాణిక్యాల కిరీటంలో చంద్రుడిని ధరించి, చిరునవ్వుతో, నిండు వక్షస్థలంతో ప్రకాశిస్తున్న అమ్మవారిని నేను ధ్యానిస్తున్నాను. ఆమె తన రెండు చేతులలో మధువుతో నిండిన రత్నపు గిన్నెను, ఎర్రని తామర పువ్వును ధరించి ఉంది. శాంతమైన ఆమె పాదాలు రత్నపు కుంభంపై ఉంచబడ్డాయి. ఆ పరాశక్తిని నేను ధ్యానిస్తున్నాను.

---

శ్రీ లలిత సహస్రనామ స్తోత్ర ప్రారంభహః

శ్లోకం 1

శ్రీ మాతా, శ్రీ మహారాజ్ఞీ, శ్రీమత్-సింహాసనేశ్వరీ ।

చిదగ్ని కుండసంభూతా, దేవకార్యసముద్యతా ॥ 1 ॥

అర్థం:

ఆమె శుభమైన తల్లి, గొప్ప రాణి, మరియు అత్యున్నతమైన సింహాసనాన్ని అధిష్టించినది. జ్ఞానమనే అగ్నిగుండం నుండి ఉద్భవించినది, దేవతల కార్యాలను నెరవేర్చడానికి సిద్ధమైనది.

శ్లోకం 2

ఉద్యద్భాను సహస్రాభా, చతుర్బాహు సమన్వితా ।

రాగస్వరూప పాశాఢ్యా, క్రోధాకారాంకుశోజ్జ్వలా ॥ 2 ॥

అర్థం:

ఉదయించే వేల సూర్యుల కాంతితో ప్రకాశించేది, నాలుగు భుజాలతో ఉన్నది. ప్రేమ (రాగం) అనే పాశాన్ని, కోపం అనే అంకుశాన్ని ప్రకాశవంతంగా ధరించినది.

శ్లోకం 3

మనోరూపేక్షుకోదండా, పంచతన్మాత్ర సాయకా ।

నిజారుణ ప్రభాపూర మజ్జద్-బ్రహ్మాండమండలా ॥ 3 ॥

అర్థం:

ఆమె మనస్సు అనే చెరుకు గడ విల్లును, పంచతన్మాత్రలు (శబ్ద, స్పర్శ, రూప, రస, గంధ) అనే బాణాలను ధరించినది. తన ఎర్రని కాంతితో సకల బ్రహ్మాండాలను నింపినది.

శ్లోకం 4

చంపకాశోక పున్నాగ సౌగంధిక లసత్కచా ।

కురువింద మణిశ్రేణీ కనత్కోటీర మండితా ॥ 4 ॥

అర్థం:

చంపకం, అశోకం, పున్నాగం, సౌగంధిక పుష్పాల సువాసనతో ప్రకాశించే కేశాలు కలిగినది. కురువింద మణులతో చేసిన ప్రకాశవంతమైన కిరీటంతో అలంకరించబడినది.

శ్లోకం 5

అష్టమీ చంద్ర విభ్రాజ దళికస్థల శోభితా ।

ముఖచంద్ర కళంకాభ మృగనాభి విశేషకా ॥ 5 ॥

అర్థం:

అష్టమి నాటి చంద్రునిలా ప్రకాశించే నుదుటితో శోభిల్లుతున్నది. చంద్రబింబంలోని మచ్చలాంటి కస్తూరి తిలకాన్ని నుదుటిపై ధరించినది.

శ్లోకం 6

వదనస్మర మాంగల్య గృహతోరణ చిల్లికా ।

వక్త్రలక్ష్మీ పరీవాహ చలన్మీనాభ లోచనా ॥ 6 ॥

అర్థం:

ఆమె ముఖం మన్మథుని శుభ గృహానికి తోరణంలాంటి అందమైన కనుబొమ్మలు కలిగినది. ఆమె కళ్లు, ముఖ సౌందర్యం నుండి ప్రవహించే లక్ష్మీ నదిలో కదులుతున్న చేపలలా ప్రకాశిస్తాయి.

శ్లోకం 7

నవచంపక పుష్పాభ నాసాదండ విరాజితా ।

తారాకాంతి తిరస్కారి నాసాభరణ భాసురా ॥ 7 ॥

అర్థం:

కొత్తగా విరిసిన చంపక పుష్పం లాంటి ముక్కు కలిగినది. నక్షత్రాల కాంతిని కూడా తిరస్కరించే ముక్కు పుడకతో ప్రకాశించేది.

శ్లోకం 8

కదంబ మంజరీకౢప్త కర్ణపూర మనోహరా ।

తాటంక యుగళీభూత తపనోడుప మండలా ॥ 8 ॥

అర్థం:

కదంబ పూల గుత్తులతో అలంకరించబడిన చెవుల అలంకరణతో మనోహరంగా ఉన్నది. ఆమె చెవుల ఆభరణాలు సూర్య, చంద్ర మండలాలలా ప్రకాశిస్తున్నాయి.

శ్లోకం 9

పద్మరాగ శిలాదర్శ పరిభావి కపోలభూః ।

నవవిద్రుమ బింబశ్రీః న్యక్కారి రదనచ్ఛదా ॥ 9 ॥

అర్థం:

పద్మరాగ మణులతో చేసిన అద్దాలను మించిపోయే చెక్కిళ్లు కలిగినది. కొత్త పగడపు బింబాలలాంటి పెదవుల కాంతితో కిందకి చూస్తున్నది.

శ్లోకం 10

శుద్ధ విద్యాంకురాకార ద్విజపంక్తి ద్వయోజ్జ్వలా ।

కర్పూరవీటి కామోద సమాకర్షద్దిగంతరా ॥ 10 ॥

అర్థం:

శుద్ధవిద్య (బ్రహ్మజ్ఞానం) అనే అంకురాల వంటి ప్రకాశవంతమైన రెండు దంతాల వరుసలు కలిగినది. కర్పూరం వేసి నమిలిన తాంబూలం సువాసనతో దిక్కులన్నింటినీ ఆకర్షించేది.

శ్లోకం 11

నిజసల్లాప మాధుర్య వినిర్భత్సిత కచ్ఛపీ ।

మందస్మిత ప్రభాపూర మజ్జత్-కామేశ మానసా ॥ 11 ॥

అర్థం:

ఆమె సంభాషణలోని మాధుర్యం వీణ ధ్వనిని కూడా గర్హించేది. ఆమె చిరునవ్వుల కాంతి ప్రవాహంలో కామేశ్వరుని మనస్సు మునిగిపోయినది.

శ్లోకం 12

అనాకలిత సాదృశ్య చుబుక శ్రీ విరాజితా ।

కామేశబద్ధ మాంగల్య సూత్రశోభిత కంథరా ॥ 12 ॥

అర్థం:

సాటిలేని అందమైన గడ్డం భాగంతో ప్రకాశిస్తున్నది. కామేశ్వరుడు కట్టిన మాంగళ్య సూత్రంతో శోభించే మెడ కలిగినది.

శ్లోకం 13

కనకాంగద కేయూర కమనీయ భుజాన్వితా ।

రత్నగ్రైవేయ చింతాక లోలముక్తా ఫలాన్వితా ॥ 13 ॥

అర్థం:

బంగారు అంగదాలు (చేతిపై ధరించే ఆభరణం), కేయూరాలతో (భుజ కీర్తులు) కూడిన అందమైన భుజాలు కలిగినది. రత్నాల హారాలతో, ప్రకాశించే ముత్యాల ఆభరణాలతో ఉన్నది.

శ్లోకం 14

కామేశ్వర ప్రేమరత్న మణి ప్రతిపణస్తనీ।

నాభ్యాలవాల రోమాళి లతాఫల కుచద్వయీ ॥ 14 ॥

అర్థం:

కామేశ్వరుని ప్రేమ అనే రత్న మణికి ప్రత్యామ్నాయంగా ఉన్న స్తనాలు కలిగినది. నాభి అనే తొట్టి నుండి వచ్చిన రోమాలనే తీగపై పండిన ఫలాల వంటి రెండు స్తనాలు కలిగినది.

శ్లోకం 15

లక్ష్యరోమలతా ధారతా సమున్నేయ మధ్యమా ।

స్తనభార దళన్-మధ్య పట్టబంధ వళిత్రయా ॥ 15 ॥

అర్థం:

రోమపు తీగను చూసి మధ్య భాగాన్ని ఊహించగల మధ్యభాగం కలిగినది. స్తనాల బరువుకు విరిగిపోయేలా ఉన్న మధ్య భాగంపై మూడు ముడతలను పట్టీలా కలిగినది.

శ్లోకం 16

అరుణారుణ కౌసుంభ వస్త్ర భాస్వత్-కటీతటీ ।

రత్నకింకిణి కారమ్య రశనాదామ భూషితా ॥ 16 ॥

అర్థం:

ఎర్రని కౌసుంభ వస్త్రంతో ప్రకాశించే నడుము కలిగినది. రత్నాల గజ్జెలతో శోభించే ఒడ్డాణం (రశన) అనే ఆభరణంతో అలంకరించబడినది.

శ్లోకం 17

కామేశ జ్ఞాత సౌభాగ్య మార్దవోరు ద్వయాన్వితా ।

మాణిక్య మకుటాకార జానుద్వయ విరాజితా ॥ 17 ॥

అర్థం:

కామేశ్వరునికి మాత్రమే తెలిసిన సౌభాగ్యం, సున్నితత్వం కలిగిన రెండు తొడలు కలిగినది. మాణిక్యపు కిరీటంలాంటి రెండు మోకాళ్లతో ప్రకాశిస్తున్నది.

శ్లోకం 18

ఇంద్రగోప పరిక్షిప్త స్మర తూణాభ జంఘికా ।

గూఢగుల్భా కూర్మపృష్ఠ జయిష్ణు ప్రపదాన్వితా ॥ 18 ॥

అర్థం:

ఇంద్రగోప అనే కీటకంతో చుట్టబడిన మన్మథుని అమ్ములపొది లాంటి పిక్కలు కలిగినది. కనిపించని చీలమండలం, తాబేలు వీపును మించిన పాదాల ముందు భాగం కలిగినది.

శ్లోకం 19

నఖదీధితి సంఛన్న నమజ్జన తమోగుణా ।

పదద్వయ ప్రభాజాల పరాకృత సరోరుహా ॥ 19 ॥

అర్థం:

ఆమె గోళ్ల కాంతి భక్తుల అజ్ఞానాన్ని నాశనం చేస్తుంది. ఆమె రెండు పాదాల కాంతి పద్మాల కాంతిని మించిపోతుంది.

శ్లోకం 20

శింజాన మణిమంజీర మండిత శ్రీ పదాంబుజా ।

మరాళీ మందగమనా, మహాలావణ్య శేవధిః ॥ 20 ॥

అర్థం:

ధ్వని చేసే మణి గజ్జెలతో అలంకరించబడిన శుభ పద్మాలవంటి పాదాలు కలిగినది. రాజహంసలా నెమ్మదిగా నడిచేది, గొప్ప సౌందర్యానికి నిధి.

శ్లోకం 21

సర్వారుణాఽనవద్యాంగీ సర్వాభరణ భూషితా ।

శివకామేశ్వరాంకస్థా, శివా, స్వాధీన వల్లభా ॥ 21 ॥

అర్థం:

అన్ని అవయవాలు ఎర్రని వర్ణంతో నిండినది, అపనింద లేనిది, అన్ని ఆభరణాలతో అలంకరించబడినది. శివకామేశ్వరుని ఒడిలో కూర్చున్నది, శుభప్రదమైనది, తన భర్తను తన ఆధీనంలో ఉంచుకున్నది.

శ్లోకం 22

సుమేరు మధ్యశృంగస్థా, శ్రీమన్నగర నాయికా ।

చింతామణి గృహాంతస్థా, పంచబ్రహ్మాసనస్థితా ॥ 22 ॥

అర్థం:

సుమేరు పర్వత మధ్య శిఖరంపై నివసించేది, శ్రీమన్నగరం అనే నగరానికి రాణి. చింతామణి రత్నాల గృహంలో నివసించేది, పంచబ్రహ్మల (బ్రహ్మ, విష్ణు, రుద్ర, ఈశ, సదాశివ) సింహాసనంపై కూర్చున్నది.

శ్లోకం 23

మహాపద్మాటవీ సంస్థా, కదంబ వనవాసినీ ।

సుధాసాగర మధ్యస్థా, కామాక్షీ కామదాయినీ ॥ 23 ॥

అర్థం:

గొప్ప పద్మాల అడవిలో నివసించేది, కదంబ వనంలో ఉండేది. అమృత సాగరం మధ్యలో నివసించేది, కామేశ్వరి, కోరికలను తీర్చేది.

శ్లోకం 24

దేవర్షి గణసంఘాత స్తూయమానాత్మ వైభవా ।

భండాసుర వధోద్యుక్త శక్తిసేనా సమన్వితా ॥ 24 ॥

అర్థం:

దేవతల, ఋషుల సమూహాలచే ఆమె గొప్పతనం కీర్తించబడుతుంది. భండాసురుని సంహరించడానికి సిద్ధమైన శక్తి సేనలతో కూడినది.

శ్లోకం 25

సంపత్కరీ సమారూఢ సింధుర వ్రజసేవితా ।

అశ్వారూఢాధిష్ఠితాశ్వ కోటికోటి భిరావృతా ॥ 25 ॥

అర్థం:

సంపత్కరి అనే ఏనుగుపై కూర్చున్న ఏనుగుల సమూహంచే సేవించబడినది. అశ్వారూఢ అనే సేనాధిపతి చేత నియంత్రించబడిన కోట్లాది గుర్రాలచే చుట్టుముట్టబడినది.

శ్లోకం 26

చక్రరాజ రథారూఢ సర్వాయుధ పరిష్కృతా ।

గేయచక్ర రథారూఢ మంత్రిణీ పరిసేవితా ॥ 26 ॥

అర్థం:

చక్రరాజ రథంపై అధిరోహించినది, అన్ని ఆయుధాలతో అలంకరించబడినది. గేయచక్ర రథంపై కూర్చున్న మంత్రిణి (శ్యామలా)చే సేవించబడినది.

శ్లోకం 27

కిరిచక్ర రథారూఢ దండనాథా పురస్కృతా ।

జ్వాలామాలిని కాక్షిప్త వహ్నిప్రాకార మధ్యగా ॥ 27 ॥

అర్థం:

కిరిచక్ర రథంపై కూర్చున్న దండనాథ (వారాహి)చే ముందు భాగంలో నిలవబడినది. జ్వాలామాలిని అనే శక్తిచే రక్షించబడిన అగ్ని కోట మధ్యలో ఉన్నది.

శ్లోకం 28

భండసైన్య వధోద్యుక్త శక్తి విక్రమహర్షితా ।

నిత్యా పరాక్రమాటోప నిరీక్షణ సముత్సుకా ॥ 28 ॥

అర్థం:

భండాసురుని సైన్యాన్ని సంహరించడానికి సిద్ధమైన శక్తుల పరాక్రమాన్ని చూసి ఆనందించేది. నిత్యల పరాక్రమం, దర్పం చూసి ఉత్సాహపడేది.

శ్లోకం 29

భండపుత్ర వధోద్యుక్త బాలావిక్రమ నందితా ।

మంత్రిణ్యంబా విరచిత విషంగ వధతోషితా ॥ 29 ॥

అర్థం:

భండాసురుని పుత్రులను సంహరించడానికి సిద్ధమైన బాలాదేవి పరాక్రమాన్ని చూసి ఆనందించేది. మంత్రిణిచే సంహరించబడిన విషంగ అనే రాక్షసుని వధకు సంతోషించినది.

శ్లోకం 30

విశుక్ర ప్రాణహరణ వారాహీ వీర్యనందితా ।

కామేశ్వర ముఖాలోక కల్పిత శ్రీ గణేశ్వరా ॥ 30 ॥

అర్థం:

విశుక్రుని ప్రాణాలను హరించిన వారాహి పరాక్రమాన్ని చూసి ఆనందించేది. కామేశ్వరుని ముఖాన్ని చూడడం ద్వారా శ్రీ గణేశ్వరుని సృష్టించినది.

శ్లోకం 31

మహాగణేశ నిర్భిన్న విఘ్నయంత్ర ప్రహర్షితా ।

భండాసురేంద్ర నిర్ముక్త శస్త్ర ప్రత్యస్త్ర వర్షిణీ ॥ 31 ॥

అర్థం:

మహాగణేశుడు విఘ్న యంత్రాన్ని విడదీయడం చూసి ఆనందించినది. భండాసురుడు ప్రయోగించిన శస్త్రాలను, ప్రత్యస్త్రాలను వర్షించినది.

శ్లోకం 32

కరాంగుళి నఖోత్పన్న నారాయణ దశాకృతిః ।

మహాపాశుపతాస్త్రాగ్ని నిర్దగ్ధాసుర సైనికా ॥ 32 ॥

అర్థం:

ఆమె చేతి వేళ్ల గోళ్ల నుండి నారాయణుని దశావతారాలను సృష్టించినది. మహాపాశుపతాస్త్రం అనే అగ్నితో రాక్షస సైన్యాలను దహించినది.

శ్లోకం 33

కామేశ్వరాస్త్ర నిర్దగ్ధ సభండాసుర శూన్యకా ।

బ్రహ్మోపేంద్ర మహేంద్రాది దేవసంస్తుత వైభవా ॥ 33 ॥

అర్థం:

కామేశ్వరాస్త్రంతో భండాసురునితో సహా శూన్య అనే రాక్షసుడిని దహించినది. బ్రహ్మ, ఉపేంద్ర (విష్ణువు), మహేంద్ర వంటి దేవతలచే కీర్తించబడిన గొప్పతనం కలిగినది.

శ్లోకం 34

హరనేత్రాగ్ని సందగ్ధ కామ సంజీవనౌషధిః ।

శ్రీమద్వాగ్భవ కూటైక స్వరూప ముఖపంకజా ॥ 34 ॥

అర్థం:

శివుని నేత్ర అగ్నితో దహించబడిన మన్మథునికి సంజీవని ఔషధం వంటిది. శ్రీమద్వాగ్భవకూటమే స్వరూపంగా కలిగిన ముఖ పద్మం కలిగినది.

శ్లోకం 35

కంఠాధః కటిపర్యంత మధ్యకూట స్వరూపిణీ ।

శక్తికూటైక తాపన్న కట్యథోభాగ ధారిణీ ॥ 35 ॥

అర్థం:

మెడ నుండి నడుము వరకు మధ్యకూట స్వరూపిణి. శక్తికూటమే స్వరూపంగా కలిగిన నడుము కింద భాగాన్ని ధరించినది.

శ్లోకం 36

మూలమంత్రాత్మికా, మూలకూట త్రయ కళేబరా ।

కుళామృతైక రసికా, కుళసంకేత పాలినీ ॥ 36 ॥

అర్థం:

మూలమంత్రమే ఆమె ఆత్మగా ఉన్నది, మూలకూట త్రయం ఆమె శరీరం. కులామృతాన్ని సేవించడంలో ఆసక్తి ఉన్నది, కులాచార సంకేతాలను పాటించేది.

శ్లోకం 37

కుళాంగనా, కుళాంతఃస్థా, కౌళినీ, కుళయోగినీ ।

అకుళా, సమయాంతఃస్థా, సమయాచార తత్పరా ॥ 37 ॥

అర్థం:

ఆమె కులస్త్రీ, కులం లోపల నివసించేది, కౌళిని, కులయోగిని. ఆమె కులం లేనిది, సమయాచార పద్ధతి లోపల నివసించేది, సమయాచారాలను పాటించడంలో నిష్ఠ కలది.

శ్లోకం 38

మూలాధారైక నిలయా, బ్రహ్మగ్రంథి విభేదినీ ।

మణిపూరాంత రుదితా, విష్ణుగ్రంథి విభేదినీ ॥ 38 ॥

అర్థం:

ఆమె మూలాధార చక్రంలో నివసించేది, బ్రహ్మగ్రంథిని ఛేదించేది. మణిపూర చక్రం లోపల ఉద్భవించేది, విష్ణుగ్రంథిని ఛేదించేది.

శ్లోకం 39

ఆజ్ఞా చక్రాంతరాళస్థా, రుద్రగ్రంథి విభేదినీ ।

సహస్రారాంబుజా రూఢా, సుధాసారాభి వర్షిణీ ॥ 39 ॥

అర్థం:

ఆమె ఆజ్ఞా చక్రం మధ్యలో నివసించేది, రుద్రగ్రంథిని ఛేదించేది. సహస్రార పద్మంపై అధిరోహించినది, అమృత ధారను కురిపించేది.

శ్లోకం 40

తటిల్లతా సమరుచిః, షట్-చక్రోపరి సంస్థితా ।

మహాశక్తిః, కుండలినీ, బిసతంతు తనీయసీ ॥ 40 ॥

అర్థం:

ఆమె మెరుపుతీగ లాంటి కాంతి కలిగినది, ఆరు చక్రాల పైన నివసించేది. గొప్ప శక్తి, కుండలిని, తామరపువ్వు నూలు కంటే సన్ననిది.

శ్లోకం 41

భవానీ, భావనాగమ్యా, భవారణ్య కుఠారికా ।

భద్రప్రియా, భద్రమూర్తి, ర్భక్తసౌభాగ్య దాయినీ ॥ 41 ॥

అర్థం:

ఆమె భవానీ, ధ్యానం ద్వారా మాత్రమే పొందగలిగినది, సంసారమనే అడవిని నరికే గొడ్డలి. శుభాలను ఇష్టపడేది, శుభమూర్తి, భక్తులకు సౌభాగ్యాన్ని ప్రసాదించేది.

శ్లోకం 42

భక్తిప్రియా, భక్తిగమ్యా, భక్తివశ్యా, భయాపహా ।

శాంభవీ, శారదారాధ్యా, శర్వాణీ, శర్మదాయినీ ॥ 42 ॥

అర్థం:

భక్తిని ఇష్టపడేది, భక్తి ద్వారా పొందగలిగినది, భక్తికి వశమయ్యేది, భయాన్ని తొలగించేది. శంభుడు (శివుడు) సంబంధమైనది, శారదచే పూజించబడేది, శర్వుని భార్య, ఆనందాన్ని ప్రసాదించేది.

శ్లోకం 43

శాంకరీ, శ్రీకరీ, సాధ్వీ, శరచ్చంద్రనిభాననా ।

శాతోదరీ, శాంతిమతీ, నిరాధారా, నిరంజనా ॥ 43 ॥

అర్థం:

శుభాలను కలిగించేది, సంపదను ఇచ్చేది, పతివ్రత, శరత్కాల చంద్రుని వంటి ముఖం కలిగినది. సన్నని నడుము కలిగినది, శాంత స్వభావం కలది, ఆధారంగా ఏమీ లేనిది, మలినం లేనిది.

శ్లోకం 44

నిర్లేపా, నిర్మలా, నిత్యా, నిరాకారా, నిరాకులా ।

నిర్గుణా, నిష్కళా, శాంతా, నిష్కామా, నిరుపప్లవా ॥ 44 ॥

అర్థం:

ఆమె అంటనిది, నిర్మలమైనది, నిత్యమైనది, ఆకారం లేనిది, కలత లేనిది. గుణాలు లేనిది, కళలు లేనిది, శాంతమైనది, కోరికలు లేనిది, ఆటంకాలు లేనిది.

శ్లోకం 45

నిత్యముక్తా, నిర్వికారా, నిష్ప్రపంచా, నిరాశ్రయా ।

నిత్యశుద్ధా, నిత్యబుద్ధా, నిరవద్యా, నిరంతరా ॥ 45 ॥

అర్థం:

ఆమె నిత్యముక్తురాలు, వికారాలు లేనిది, ప్రపంచం లేనిది, ఆశ్రయం లేనిది. నిత్యం శుద్ధమైనది, నిత్యం జ్ఞానవంతమైనది, నిందకు అతీతమైనది, నిరంతరమైనది.

శ్లోకం 46

నిష్కారణా, నిష్కళంకా, నిరుపాధి, ర్నిరీశ్వరా ।

నీరాగా, రాగమథనీ, నిర్మదా, మదనాశినీ ॥ 46 ॥

అర్థం:

ఆమెకు కారణం లేదు, మచ్చ లేదు, ఉపాధులు లేవు, ఆమెకు పైన ఈశ్వరుడు లేడు. ఆమెకు రాగం (ప్రేమ, ఆసక్తి) లేదు, రాగాన్ని నాశనం చేసేది, గర్వం లేనిది, గర్వాన్ని నాశనం చేసేది.

శ్లోకం 47

నిశ్చింతా, నిరహంకారా, నిర్మోహా, మోహనాశినీ ।

నిర్మమా, మమతాహంత్రీ, నిష్పాపా, పాపనాశినీ ॥ 47 ॥

అర్థం:

ఆమెకు చింత లేదు, అహంకారం లేదు, మోహం లేదు, మోహాన్ని నాశనం చేసేది. మమకారం లేనిది, మమకారాన్ని హరించేది, పాపం లేనిది, పాపాలను నాశనం చేసేది.

శ్లోకం 48

నిష్క్రోధా, క్రోధశమనీ, నిర్లోభా, లోభనాశినీ ।

నిఃసంశయా, సంశయఘ్నీ, నిర్భవా, భవనాశినీ ॥ 48 ॥

అర్థం:

ఆమెకు కోపం లేదు, కోపాన్ని శాంతింపజేసేది, లోభం లేనిది, లోభాన్ని నాశనం చేసేది. సందేహం లేనిది, సందేహాలను నాశనం చేసేది, జన్మ లేనిది, సంసారాన్ని నాశనం చేసేది.

శ్లోకం 49

నిర్వికల్పా, నిరాబాధా, నిర్భేదా, భేదనాశినీ ।

నిర్నాశా, మృత్యుమథనీ, నిష్క్రియా, నిష్పరిగ్రహా ॥ 49 ॥

అర్థం:

వికల్పాలు లేనిది, బాధలు లేనిది, భేదాలు లేనిది, భేదాలను నాశనం చేసేది. నాశనం లేనిది, మృత్యువును మథించేది, క్రియలు లేనిది, పరిగ్రహం (స్వీకరణ) లేనిది.

శ్లోకం 50

నిస్తులా, నీలచికురా, నిరపాయా, నిరత్యయా ।

దుర్లభా, దుర్గమా, దుర్గా, దుఃఖహంత్రీ, సుఖప్రదా ॥ 50 ॥

అర్థం:

సాటిలేనిది, నల్లని జుట్టు కలిగినది, ఆపదలు లేనిది, అంతం లేనిది. పొందడానికి కష్టం, చేరుకోవడానికి కష్టం, దుర్గ, దుఃఖాన్ని నాశనం చేసేది, సుఖాన్ని ఇచ్చేది.

శ్లోకం 51

దుష్టదూరా, దురాచార శమనీ, దోషవర్జితా ।

సర్వజ్ఞా, సాంద్రకరుణా, సమానాధికవర్జితా ॥ 51 ॥

అర్థం:

దుష్టులకు దూరంగా ఉండేది, చెడు ఆచరణను శాంతింపజేసేది, దోషాలు లేనిది. అన్నీ తెలిసినది, దట్టమైన కరుణ కలిగినది, తనతో సమానమైన లేదా మించినవారు లేనిది.

శ్లోకం 52

సర్వశక్తిమయీ, సర్వమంగళా, సద్గతిప్రదా ।

సర్వేశ్వరీ, సర్వమయీ, సర్వమంత్ర స్వరూపిణీ ॥ 52 ॥

అర్థం:

ఆమె అన్ని శక్తులతో నిండినది, సర్వశుభాలను ఇచ్చేది, సద్గతిని ప్రసాదించేది. సర్వానికి ఈశ్వరి, సర్వమయమైనది, అన్ని మంత్రాలకు స్వరూపం.

శ్లోకం 53

సర్వయంత్రాత్మికా, సర్వతంత్రరూపా, మనోన్మనీ ।

మాహేశ్వరీ, మహాదేవీ, మహాలక్ష్మీ, ర్మృడప్రియా ॥ 53 ॥

అర్థం:

ఆమె అన్ని యంత్రాలకు ఆత్మ, అన్ని తంత్రాలకు రూపం, మనస్సును ఉన్మనీ స్థితికి చేర్చేది. మహేశ్వరి, మహాదేవి, మహాలక్ష్మి, మృడునికి (శివునికి) ప్రియమైనది.

శ్లోకం 54

మహారూపా, మహాపూజ్యా, మహాపాతక నాశినీ ।

మహామాయా, మహాసత్త్వా, మహాశక్తి ర్మహారతిః ॥ 54 ॥

అర్థం:

గొప్ప రూపం కలిగినది, గొప్పగా పూజించదగినది, గొప్ప పాపాలను నాశనం చేసేది. మహామాయ, గొప్ప సత్త్వగుణం కలిగినది, గొప్ప శక్తి, గొప్ప రతి (అనురాగం).

శ్లోకం 55

మహాభోగా, మహైశ్వర్యా, మహావీర్యా, మహాబలా ।

మహాబుద్ధి, ర్మహాసిద్ధి, ర్మహాయోగేశ్వరేశ్వరీ ॥ 55 ॥

అర్థం:

గొప్ప భోగాలు కలిగినది, గొప్ప ఐశ్వర్యం కలిగినది, గొప్ప వీర్యం కలిగినది, గొప్ప బలం కలిగినది. గొప్ప బుద్ధి, గొప్ప సిద్ధి, గొప్ప యోగేశ్వరులకే ఈశ్వరి.

శ్లోకం 56

మహాతంత్రా, మహామంత్రా, మహాయంత్రా, మహాసనా ।

మహాయాగ క్రమారాధ్యా, మహాభైరవ పూజితా ॥ 56 ॥

అర్థం:

గొప్ప తంత్రం, గొప్ప మంత్రం, గొప్ప యంత్రం, గొప్ప ఆసనం. గొప్ప యాగ పద్ధతితో ఆరాధించబడేది, మహాభైరవునిచే పూజించబడినది.

శ్లోకం 57

మహేశ్వర మహాకల్ప మహాతాండవ సాక్షిణీ ।

మహాకామేశ మహిషీ, మహాత్రిపుర సుందరీ ॥ 57 ॥

అర్థం:

మహేశ్వరుని మహాకల్ప తాండవానికి సాక్షి. మహాకామేశ్వరుని మహారాణి, గొప్ప త్రిపుర సుందరి.

శ్లోకం 58

చతుఃషష్ట్యుపచారాఢ్యా, చతుష్షష్టి కళామయీ ।

మహా చతుష్షష్టి కోటి యోగినీ గణసేవితా ॥ 58 ॥

అర్థం:

అరవై నాలుగు ఉపచారాలతో కూడినది, అరవై నాలుగు కళలతో నిండినది. గొప్ప అరవై నాలుగు కోట్ల యోగినులచే సేవించబడినది.

శ్లోకం 59

మనువిద్యా, చంద్రవిద్యా, చంద్రమండలమధ్యగా ।

చారురూపా, చారుహాసా, చారుచంద్ర కళాధరా ॥ 59 ॥

అర్థం:

ఆమె మనువిద్యా స్వరూపిణి, చంద్రవిద్యా స్వరూపిణి, చంద్రమండలం మధ్యలో నివసించేది. అందమైన రూపం కలిగినది, అందమైన చిరునవ్వు కలిగినది, అందమైన చంద్రకళను ధరించినది.

శ్లోకం 60

చరాచర జగన్నాథా, చక్రరాజ నికేతనా ।

పార్వతీ, పద్మనయనా, పద్మరాగ సమప్రభా ॥ 60 ॥

అర్థం:

చరాచర జగత్తుకు నాథురాలు, చక్రరాజం అనే శ్రీచక్రంలో నివసించేది. పార్వతి, పద్మాలవంటి కళ్లు కలిగినది, పద్మరాగం లాంటి కాంతి కలిగినది.

శ్లోకం 61

పంచప్రేతాసనాసీనా, పంచబ్రహ్మ స్వరూపిణీ ।

చిన్మయీ, పరమానందా, విజ్ఞాన ఘనరూపిణీ ॥ 61 ॥

అర్థం:

ఐదు ప్రేతలపై (శివ, బ్రహ్మ, విష్ణు, రుద్ర, సదాశివ) ఆసీనురాలు, పంచబ్రహ్మల స్వరూపిణి. చైతన్యమయమైనది, పరమానందం, విజ్ఞానం అనే గట్టి రూపం కలిగినది.

శ్లోకం 62

ధ్యానధ్యాతృ ధ్యేయరూపా, ధర్మాధర్మ వివర్జితా ।

విశ్వరూపా, జాగరిణీ, స్వపంతీ, తైజసాత్మికా ॥ 62 ॥

అర్థం:

ఆమె ధ్యానం, ధ్యానించేవాడు, ధ్యేయం అనే మూడు రూపాలు. ధర్మం, అధర్మం లేనిది. విశ్వరూపిణి, మేలుకునే స్థితిలో ఉండేది (జాగరిణీ), కలలో ఉండేది (స్వపంతీ), తేజోమయమైనది.

శ్లోకం 63

సుప్తా, ప్రాజ్ఞాత్మికా, తుర్యా, సర్వావస్థా వివర్జితా ।

సృష్టికర్త్రీ, బ్రహ్మరూపా, గోప్త్రీ, గోవిందరూపిణీ ॥ 63 ॥

అర్థం:

నిద్రలో ఉండేది (సుప్తా), జ్ఞానమయమైనది (ప్రాజ్ఞా), నాలుగవ స్థితి (తుర్యా), అన్ని అవస్థలు లేనిది. సృష్టిని చేసేది, బ్రహ్మ రూపం, రక్షించేది, గోవిందుని రూపం.

శ్లోకం 64

సంహారిణీ, రుద్రరూపా, తిరోధానకరీశ్వరీ ।

సదాశివానుగ్రహదా, పంచకృత్య పరాయణా ॥ 64 ॥

అర్థం:

సంహరించేది, రుద్ర రూపం, తిరోధానం (దాచే) చేసే ఈశ్వరి. సదాశివునికి అనుగ్రహాన్ని ఇచ్చేది, ఐదు కార్యాలను (సృష్టి, స్థితి, లయ, తిరోభావ, అనుగ్రహ) నిర్వహించడంలో నిమగ్నమైనది.

శ్లోకం 65

భానుమండల మధ్యస్థా, భైరవీ, భగమాలినీ ।

పద్మాసనా, భగవతీ, పద్మనాభ సహోదరీ ॥ 65 ॥

అర్థం:

సూర్యమండలం మధ్యలో నివసించేది, భైరవి, భగమాలిని. పద్మాసనం వేసుకున్నది, భగవతి, పద్మనాభుడు (విష్ణువు) కు సోదరి.

శ్లోకం 66

ఉన్మేష నిమిషోత్పన్న విపన్న భువనావళిః ।

సహస్రశీర్షవదనా, సహస్రాక్షీ, సహస్రపాత్ ॥ 66 ॥

అర్థం:

ఆమె కనురెప్పలను తెరిచి మూయడం వల్ల లోకాలు పుడతాయి, నశిస్తాయి. వేల తలలు, వేల ముఖాలు, వేల కళ్లు, వేల పాదాలు కలిగినది.

శ్లోకం 67

ఆబ్రహ్మ కీటజననీ, వర్ణాశ్రమ విధాయినీ ।

నిజాజ్ఞారూపనిగమా, పుణ్యాపుణ్య ఫలప్రదా ॥ 67 ॥

అర్థం:

బ్రహ్మ నుండి చీమ వరకు అందరికీ తల్లి, వర్ణాలను, ఆశ్రమాలను ఏర్పరిచినది. తన ఆజ్ఞలే వేదాలుగా కలిగినది, పుణ్య పాపాలకు ఫలితాలను ఇచ్చేది.

శ్లోకం 68

శ్రుతి సీమంత సింధూరీకృత పాదాబ్జధూళికా ।

సకలాగమ సందోహ శుక్తిసంపుట మౌక్తికా ॥ 68 ॥

అర్థం:

ఆమె పాద పద్మ ధూళిని వేదాలు తమ పాపిట సిందూరంగా చేసుకున్నాయి. అన్ని ఆగమ శాస్త్రాలనే ముత్యపుచిప్పలో పుట్టిన ముత్యం.

శ్లోకం 69

పురుషార్థప్రదా, పూర్ణా, భోగినీ, భువనేశ్వరీ ।

అంబికా,ఽనాది నిధనా, హరిబ్రహ్మేంద్ర సేవితా ॥ 69 ॥

అర్థం:

పురుషార్థాలను (ధర్మ, అర్థ, కామ, మోక్ష) ప్రసాదించేది, సంపూర్ణమైనది, భోగిని, భువనేశ్వరి. అంబిక, ఆది, అంతం లేనిది, హరి, బ్రహ్మ, ఇంద్రులచే సేవించబడినది.

శ్లోకం 70

నారాయణీ, నాదరూపా, నామరూప వివర్జితా ।

హ్రీంకారీ, హ్రీమతీ, హృద్యా, హేయోపాదేయ వర్జితా ॥ 70 ॥

అర్థం:

నారాయణి, నాద స్వరూపిణి, నామం, రూపం లేనిది. హ్రీంకార స్వరూపిణి, సిగ్గు కలిగినది, హృద్యమైనది, వదిలివేయవలసినవి, స్వీకరించవలసినవి లేనిది.

శ్లోకం 71

రాజరాజార్చితా, రాజ్ఞీ, రమ్యా, రాజీవలోచనా ।

రంజనీ, రమణీ, రస్యా, రణత్కింకిణి మేఖలా ॥ 71 ॥

అర్థం:

కుబేరునిచే పూజించబడినది, రాణి, అందమైనది, పద్మాలవంటి కళ్లు కలిగినది. రంజింపజేసేది, రమణీయం, రసభరితమైనది, ధ్వని చేసే గంటలు ఉన్న ఒడ్డాణం కలిగినది.

శ్లోకం 72

రమా, రాకేందువదనా, రతిరూపా, రతిప్రియా ।

రక్షాకరీ, రాక్షసఘ్నీ, రామా, రమణలంపటా ॥ 72 ॥

అర్థం:

లక్ష్మి, పౌర్ణమి చంద్రునివంటి ముఖం కలిగినది, రతి స్వరూపిణి, రతిదేవికి ప్రియమైనది. రక్షించేది, రాక్షసులను సంహరించేది, రామా (సుందరి), రమణియమైన విషయాలపై ఆసక్తి కలిగినది.

శ్లోకం 73

కామ్యా, కామకళారూపా, కదంబ కుసుమప్రియా ।

కళ్యాణీ, జగతీకందా, కరుణారస సాగరా ॥ 73 ॥

అర్థం:

కోరదగినది, కామకళా స్వరూపిణి, కదంబ పుష్పాలను ఇష్టపడేది. కళ్యాణి, జగత్తుకు మూలం, కరుణ అనే రసానికి సముద్రం.

శ్లోకం 74

కళావతీ, కళాలాపా, కాంతా, కాదంబరీప్రియా ।

వరదా, వామనయనా, వారుణీమదవిహ్వలా ॥ 74 ॥

అర్థం:

కళలు తెలిసినది, కళాత్మకమైన మాటలు కలిగినది, కాంత, కాదంబరీ పానీయాన్ని ఇష్టపడేది. వరాలను ఇచ్చేది, అందమైన కళ్లు కలిగినది, వారుణీ పానీయంతో విహ్వలమైనది.

శ్లోకం 75

విశ్వాధికా, వేదవేద్యా, వింధ్యాచల నివాసినీ ।

విధాత్రీ, వేదజననీ, విష్ణుమాయా, విలాసినీ ॥ 75 ॥

అర్థం:

విశ్వం కంటే గొప్పది, వేదాలచే తెలియదగినది, వింధ్యాచల పర్వతంపై నివసించేది. సృష్టించేది, వేదాలకు తల్లి, విష్ణుమాయ, విలాసం కలిగినది.

శ్లోకం 76

క్షేత్రస్వరూపా, క్షేత్రేశీ, క్షేత్ర క్షేత్రజ్ఞ పాలినీ ।

క్షయవృద్ధి వినిర్ముక్తా, క్షేత్రపాల సమర్చితా ॥ 76 ॥

అర్థం:

క్షేత్ర స్వరూపం (శరీరం), క్షేత్రానికి (శరీరానికి) ఈశ్వరి, క్షేత్రాన్ని, క్షేత్రజ్ఞుని (ఆత్మ) రక్షించేది. క్షయం, వృద్ధి లేనిది, క్షేత్రపాలులచే పూజించబడినది.

శ్లోకం 77

విజయా, విమలా, వంద్యా, వందారు జనవత్సలా ।

వాగ్వాదినీ, వామకేశీ, వహ్నిమండల వాసినీ ॥ 77 ॥

అర్థం:

విజయం ఇచ్చేది, మలినం లేనిది, నమస్కరించదగినది, నమస్కరించే వారికి వాత్సల్యం చూపేది. వాదించే వారిని జయించేది, వామకేశ్వరి, అగ్నిమండలంలో నివసించేది.

శ్లోకం 78

భక్తిమత్-కల్పలతికా, పశుపాశ విమోచనీ ।

సంహృతాశేష పాషండా, సదాచార ప్రవర్తికా ॥ 78 ॥

అర్థం:

భక్తులకు కల్పలత వంటిది, పశుపాశాల నుండి విముక్తిని కలిగించేది. అన్ని పాషండులను (వేదాలను నిరసించేవారిని) సంహరించినది, సదాచారాన్ని ప్రోత్సహించేది.

శ్లోకం 79

తాపత్రయాగ్ని సంతప్త సమాహ్లాదన చంద్రికా ।

తరుణీ, తాపసారాధ్యా, తనుమధ్యా, తమోఽపహా ॥ 79 ॥

అర్థం:

మూడు తాపాలనే (ఆధ్యాత్మిక, ఆధిభౌతిక, ఆధిదైవిక) అగ్నిచే తపించబడిన వారికి ఆహ్లాదాన్నిచ్చే చంద్రిక. యువతి, తపస్సు చేసేవారిచే ఆరాధించబడేది, సన్నని నడుము కలిగినది, అంధకారాన్ని తొలగించేది.

శ్లోకం 80

చితి, స్తత్పదలక్ష్యార్థా, చిదేక రసరూపిణీ ।

స్వాత్మానందలవీభూత బ్రహ్మాద్యానంద సంతతిః ॥ 80 ॥

అర్థం:

చితి (పరమాత్మ), తత్ అనే పదానికి లక్ష్యార్థం, చిత్ (చైతన్యం) అనే ఏకైక రసానికి రూపం. ఆమె ఆత్మ ఆనందంలో ఒక చిన్న భాగం బ్రహ్మాదుల ఆనందాల సమూహం.

శ్లోకం 81

పరా, ప్రత్యక్చితీ రూపా, పశ్యంతీ, పరదేవతా ।

మధ్యమా, వైఖరీరూపా, భక్తమానస హంసికా ॥ 81 ॥

అర్థం:

పరా (శబ్దంలో అత్యున్నత స్థితి), ప్రత్యక్చితి (లోపలి చైతన్యం) రూపం, పశ్యంతి (శబ్దంలో రెండవ స్థితి), పరదేవత. మధ్యమ (శబ్దంలో మూడవ స్థితి), వైఖరీ (శబ్దంలో నాల్గవ స్థితి) రూపం, భక్తుల మనస్సు అనే సరస్సులో హంస.

శ్లోకం 82

కామేశ్వర ప్రాణనాడీ, కృతజ్ఞా, కామపూజితా ।

శృంగార రససంపూర్ణా, జయా, జాలంధరస్థితా ॥ 82 ॥

అర్థం:

కామేశ్వరుని ప్రాణనాడి, కృతజ్ఞత కలిగినది, మన్మథునిచే పూజించబడినది. శృంగార రసంతో నిండినది, జయ, జాలంధర పీఠంలో నివసించేది.

శ్లోకం 83

ఓడ్యాణ పీఠనిలయా, బిందుమండల వాసినీ ।

రహోయాగ క్రమారాధ్యా, రహస్తర్పణ తర్పితా ॥ 83 ॥

అర్థం:

ఓడ్యాణ పీఠంలో నివసించేది, బిందు మండలంలో నివసించేది. రహస్య యాగ పద్ధతితో ఆరాధించదగినది, రహస్య తర్పణాలతో సంతృప్తి చెందినది.

శ్లోకం 84

సద్యః ప్రసాదినీ, విశ్వసాక్షిణీ, సాక్షివర్జితా ।

షడంగదేవతా యుక్తా, షాడ్గుణ్య పరిపూరితా ॥ 84 ॥

అర్థం:

వెంటనే అనుగ్రహం ఇచ్చేది, విశ్వానికి సాక్షి, సాక్షి లేనిది. ఆరు అంగ దేవతలతో కూడినది, ఆరు గుణాలతో (ఐశ్వర్యం, ధర్మం, యశస్సు, శ్రీ, జ్ఞానం, వైరాగ్యం) నిండినది.

శ్లోకం 85

నిత్యక్లిన్నా, నిరుపమా, నిర్వాణ సుఖదాయినీ ।

నిత్యా, షోడశికారూపా, శ్రీకంఠార్ధ శరీరిణీ ॥ 85 ॥

అర్థం:

ఎల్లప్పుడూ దయతో ఉండేది, సాటిలేనిది, మోక్ష సుఖాన్ని ఇచ్చేది. నిత్య, పదహారు రూపాలు కలిగినది, శ్రీకంఠుని (శివుని) శరీరంలో సగం భాగం కలిగినది.

శ్లోకం 86

ప్రభావతీ, ప్రభారూపా, ప్రసిద్ధా, పరమేశ్వరీ ।

మూలప్రకృతి రవ్యక్తా, వ్యక్తాఽవ్యక్త స్వరూపిణీ ॥ 86 ॥

అర్థం:

ప్రభావం కలిగినది, కాంతి రూపం, ప్రసిద్ధమైనది, పరమేశ్వరి. మూల ప్రకృతి, అవ్యక్తమైనది, వ్యక్తమైన, అవ్యక్తమైన స్వరూపం.

శ్లోకం 87

వ్యాపినీ, వివిధాకారా, విద్యాఽవిద్యా స్వరూపిణీ ।

మహాకామేశ నయనా కుముదాహ్లాద కౌముదీ ॥ 87 ॥

అర్థం:

అన్నింటిలో వ్యాపించినది, వివిధ ఆకారాలు కలిగినది, విద్య, అవిద్యలకు స్వరూపిణి. మహాకామేశ్వరుని కళ్లకు కలువలలాంటి ఆహ్లాదాన్నిచ్చే వెన్నెల వంటిది.

శ్లోకం 88

భక్తహార్ద తమోభేద భానుమద్-భానుసంతతిః ।

శివదూతీ, శివారాధ్యా, శివమూర్తి, శ్శివంకరీ ॥ 88 ॥

అర్థం:

భక్తుల హృదయాలలోని అంధకారాన్ని చీల్చే సూర్యకాంతి సమూహం. శివుని దూతి, శివునిచే ఆరాధించబడినది, శివమూర్తి, శుభాలను కలిగించేది.

శ్లోకం 89

శివప్రియా, శివపరా, శిష్టేష్టా, శిష్టపూజితా ।

అప్రమేయా, స్వప్రకాశా, మనోవాచామ గోచరా ॥ 89 ॥

అర్థం:

శివునికి ప్రియమైనది, శివునికే పరాకాష్ఠ, శిష్టులకు ప్రియమైనది, శిష్టులచే పూజించబడినది. అంచనా వేయలేనిది, స్వయం ప్రకాశించేది, మనస్సు, మాటలకు అందనది.

శ్లోకం 90

చిచ్ఛక్తి, శ్చేతనారూపా, జడశక్తి, ర్జడాత్మికా ।

గాయత్రీ, వ్యాహృతి, స్సంధ్యా, ద్విజబృంద నిషేవితా ॥ 90 ॥

అర్థం:

చిచ్ఛక్తి (చైతన్య శక్తి), చేతన రూపం, జడశక్తి, జడత్వం ఆత్మగా కలిగినది. గాయత్రి, వ్యాహృతి, సంధ్య, బ్రాహ్మణుల సమూహంచే సేవించబడినది.

శ్లోకం 91

తత్త్వాసనా, తత్త్వమయీ, పంచకోశాంతరస్థితా ।

నిస్సీమమహిమా, నిత్యయౌవనా, మదశాలినీ ॥ 91 ॥

అర్థం:

తత్త్వమే ఆసనంగా కలిగినది, తత్త్వమయమైనది, ఐదు కోశాల లోపల నివసించేది. హద్దులు లేని మహిమ, నిత్యయౌవనం కలిగినది, గర్వంతో నిండినది.

శ్లోకం 92

మదఘూర్ణిత రక్తాక్షీ, మదపాటల గండభూః ।

చందన ద్రవదిగ్ధాంగీ, చాంపేయ కుసుమ ప్రియా ॥ 92 ॥

అర్థం:

గర్వంతో తిరిగే ఎర్రని కళ్లు కలిగినది, గర్వంతో ఎర్రబారిన చెక్కిళ్లు కలిగినది. చందన ద్రవంతో పూయబడిన శరీర అవయవాలు కలిగినది, చంపక పుష్పాలను ఇష్టపడేది.

శ్లోకం 93

కుశలా, కోమలాకారా, కురుకుళ్ళా, కులేశ్వరీ ।

కుళకుండాలయా, కౌళ మార్గతత్పర సేవితా ॥ 93 ॥

అర్థం:

నిపుణురాలు, కోమలమైన ఆకారం, కురుకుళ్ల, కులాలకు ఈశ్వరి. కులకుండంలో నివసించేది, కౌళ మార్గాన్ని పాటించేవారిచే సేవించబడినది.

శ్లోకం 94

కుమార గణనాథాంబా, తుష్టిః, పుష్టి, ర్మతి, ర్ధృతిః ।

శాంతిః, స్వస్తిమతీ, కాంతి, ర్నందినీ, విఘ్ననాశినీ ॥ 94 ॥

అర్థం:

కుమారస్వామి, గణపతికి తల్లి, తుష్టి (సంతోషం), పుష్టి (పోషణ), మతి (బుద్ధి), ధృతి (ధైర్యం). శాంతి, స్వస్తిమతి, కాంతి, నందిని, విఘ్నాలను నాశనం చేసేది.

శ్లోకం 95

తేజోవతీ, త్రినయనా, లోలాక్షీ కామరూపిణీ ।

మాలినీ, హంసినీ, మాతా, మలయాచల వాసినీ ॥ 95 ॥

అర్థం:

తేజస్సు కలిగినది, మూడు కళ్లు కలిగినది, కదులుతున్న కళ్లు కలిగిన కామరూపిణి. మాలిని, హంసిని, తల్లి, మలయ పర్వతంపై నివసించేది.

శ్లోకం 96

సుముఖీ, నళినీ, సుభ్రూః, శోభనా, సురనాయికా ।

కాలకంఠీ, కాంతిమతీ, క్షోభిణీ, సూక్ష్మరూపిణీ ॥ 96 ॥

అర్థం:

అందమైన ముఖం కలిగినది, పద్మం వంటిది, అందమైన కనుబొమ్మలు కలిగినది, శుభప్రదమైనది, దేవతలకు నాయిక. కాలకంఠుని (శివుని) భార్య, కాంతిమతి, క్షోభిణి, సూక్ష్మ రూపం కలిగినది.

శ్లోకం 97

వజ్రేశ్వరీ, వామదేవీ, వయోఽవస్థా వివర్జితా ।

సిద్ధేశ్వరీ, సిద్ధవిద్యా, సిద్ధమాతా, యశస్వినీ ॥ 97 ॥

అర్థం:

వజ్రేశ్వరి, వామదేవి, వయస్సు, దశలు లేనిది. సిద్ధేశ్వరి, సిద్ధ విద్య, సిద్ధులకు తల్లి, యశస్సు కలిగినది.

శ్లోకం 98

విశుద్ధి చక్రనిలయా,ఽఽరక్తవర్ణా, త్రిలోచనా ।

ఖట్వాంగాది ప్రహరణా, వదనైక సమన్వితా ॥ 98 ॥

అర్థం:

విశుద్ధి చక్రంలో నివసించేది, ఎర్రని వర్ణం, మూడు కళ్లు కలిగినది. ఖట్వాంగం వంటి ఆయుధాలు కలిగినది, ఒక ముఖంతో కూడినది.

శ్లోకం 99

పాయసాన్నప్రియా, త్వక్​స్థా, పశులోక భయంకరీ ।

అమృతాది మహాశక్తి సంవృతా, డాకినీశ్వరీ ॥ 99 ॥

అర్థం:

పాయసం ఇష్టపడేది, చర్మంలో నివసించేది, పశువుల లోకానికి భయం కలిగించేది. అమృత వంటి మహాశక్తులతో చుట్టుముట్టబడినది, డాకినీ అనే శక్తికి ఈశ్వరి.

శ్లోకం 100

అనాహతాబ్జ నిలయా, శ్యామాభా, వదనద్వయా ।

దంష్ట్రోజ్జ్వలా,ఽక్షమాలాధిధరా, రుధిర సంస్థితా ॥ 100 ॥

అర్థం:

అనాహత పద్మంలో నివసించేది, నల్లని కాంతి, రెండు ముఖాలు కలిగినది. కోరలతో ప్రకాశించేది, అక్షమాల మొదలైన వాటిని ధరించినది, రక్తంలో నివసించేది.

శ్లోకం 101

కాళరాత్ర్యాది శక్త్యోఘవృతా, స్నిగ్ధౌదనప్రియా ।

మహావీరేంద్ర వరదా, రాకిణ్యంబా స్వరూపిణీ ॥ 101 ॥

అర్థం:

కాళరాత్రి మొదలైన శక్తుల సమూహంచే చుట్టుముట్టబడినది, వెన్నతో కూడిన అన్నం ఇష్టపడేది. మహావీరేంద్రులకు వరాలను ఇచ్చేది, రాకిణి అనే శక్తికి తల్లి స్వరూపిణి.

శ్లోకం 102

మణిపూరాబ్జ నిలయా, వదనత్రయ సంయుతా ।

వజ్రాధికాయుధోపేతా, డామర్యాదిభి రావృతా ॥ 102 ॥

అర్థం:

మణిపూర పద్మంలో నివసించేది, మూడు ముఖాలు కలిగినది. వజ్రం వంటి ఆయుధాలతో కూడినది, డామరి మొదలైన శక్తులచే చుట్టుముట్టబడినది.

శ్లోకం 103

రక్తవర్ణా, మాంసనిష్ఠా, గుడాన్న ప్రీతమానసా ।

సమస్త భక్తసుఖదా, లాకిన్యంబా స్వరూపిణీ ॥ 103 ॥

అర్థం:

ఎర్రని వర్ణం, మాంసంలో నివసించేది, బెల్లం అన్నంతో సంతోషించిన మనస్సు కలిగినది. సమస్త భక్తులకు సుఖాన్ని ఇచ్చేది, లాకిణి అనే శక్తికి తల్లి స్వరూపిణి.

శ్లోకం 104

స్వాధిష్ఠానాంబు జగతా, చతుర్వక్త్ర మనోహరా ।

శూలాద్యాయుధ సంపన్నా, పీతవర్ణా,ఽతిగర్వితా ॥ 104 ॥

అర్థం:

స్వాధిష్ఠాన పద్మాన్ని ఆశ్రయించినది, నాలుగు ముఖాలతో మనోహరమైనది. శూలం వంటి ఆయుధాలతో కూడినది, పసుపు వర్ణం, గొప్ప గర్వం కలిగినది.

శ్లోకం 105

మేదోనిష్ఠా, మధుప్రీతా, బందిన్యాది సమన్వితా ।

దధ్యన్నాసక్త హృదయా, కాకినీ రూపధారిణీ ॥ 105 ॥

అర్థం:

కొవ్వులో నివసించేది, మధువు (తేనె) ఇష్టపడేది, బందిని మొదలైన శక్తులతో కూడినది. పెరుగు అన్నంపై ఆసక్తి ఉన్న హృదయం కలిగినది, కాకిని అనే రూపం ధరించినది.

శ్లోకం 106

మూలా ధారాంబుజారూఢా, పంచవక్త్రా,ఽస్థిసంస్థితా ।

అంకుశాది ప్రహరణా, వరదాది నిషేవితా ॥ 106 ॥

అర్థం:

మూలాధార పద్మంపై అధిరోహించినది, ఐదు ముఖాలు, ఎముకలలో నివసించేది. అంకుశం వంటి ఆయుధాలు కలిగినది, వరద మొదలైన శక్తులచే సేవించబడినది.

శ్లోకం 107

ముద్గౌదనాసక్త చిత్తా, సాకిన్యంబాస్వరూపిణీ ।

ఆజ్ఞా చక్రాబ్జనిలయా, శుక్లవర్ణా, షడాననా ॥ 107 ॥

అర్థం:

పెసరపప్పు అన్నంపై ఆసక్తి ఉన్న మనస్సు కలిగినది, సాకిని అనే శక్తికి తల్లి స్వరూపిణి. ఆజ్ఞా చక్ర పద్మంలో నివసించేది, తెల్లని వర్ణం, ఆరు ముఖాలు కలిగినది.

శ్లోకం 108

మజ్జాసంస్థా, హంసవతీ ముఖ్యశక్తి సమన్వితా ।

హరిద్రాన్నైక రసికా, హాకినీ రూపధారిణీ ॥ 108 ॥

అర్థం:

మజ్జలో నివసించేది, హంసవతి మొదలైన ముఖ్య శక్తులతో కూడినది. పసుపు అన్నంపై ఆసక్తి కలిగినది, హాకిని అనే రూపం ధరించినది.

శ్లోకం 109

సహస్రదళ పద్మస్థా, సర్వవర్ణోప శోభితా ।

సర్వాయుధధరా, శుక్ల సంస్థితా, సర్వతోముఖీ ॥ 109 ॥

అర్థం:

సహస్రదళ పద్మంలో నివసించేది, అన్ని వర్ణాలతో శోభిల్లుతున్నది. అన్ని ఆయుధాలను ధరించినది, శుక్ల (శుక్ర) ధాతువులో నివసించేది, అన్ని వైపులా ముఖాలు కలిగినది.

శ్లోకం 110

సర్వౌదన ప్రీతచిత్తా, యాకిన్యంబా స్వరూపిణీ ।

స్వాహా, స్వధా,ఽమతి, ర్మేధా, శ్రుతిః, స్మృతి, రనుత్తమా ॥ 110 ॥

అర్థం:

అన్ని రకాల అన్నాలతో సంతోషించిన మనస్సు కలిగినది, యాకిని అనే శక్తికి తల్లి స్వరూపిణి. ఆమె స్వాహా, స్వధా, అమతి, మేధ, శ్రుతి, స్మృతి, అత్యుత్తమమైనది.

శ్లోకం 111

పుణ్యకీర్తిః, పుణ్యలభ్యా, పుణ్యశ్రవణ కీర్తనా ।

పులోమజార్చితా, బంధమోచనీ, బంధురాలకా ॥ 111 ॥

అర్థం:

పుణ్యమైన కీర్తి, పుణ్యం ద్వారా పొందదగినది, పుణ్యమైన వినడం, కీర్తించడం. పులోమజ (శచీదేవి) చే పూజించబడినది, బంధాల నుండి విముక్తిని ఇచ్చేది, వంకర జుట్టు కలిగినది.

శ్లోకం 112

విమర్శరూపిణీ, విద్యా, వియదాది జగత్ప్రసూః ।

సర్వవ్యాధి ప్రశమనీ, సర్వమృత్యు నివారిణీ ॥ 112 ॥

అర్థం:

విమర్శ (ప్రతిబింబించే జ్ఞానం) స్వరూపిణి, విద్య, ఆకాశం మొదలైన జగత్తుకు తల్లి. అన్ని వ్యాధులను శాంతింపజేసేది, అన్ని మృత్యువులను నివారించేది.

శ్లోకం 113

అగ్రగణ్యా,ఽచింత్యరూపా, కలికల్మష నాశినీ ।

కాత్యాయినీ, కాలహంత్రీ, కమలాక్ష నిషేవితా ॥ 113 ॥

అర్థం:

మొదటి స్థానంలో లెక్కించబడేది, ఊహించలేని రూపం, కలియుగంలోని మలినాలను నాశనం చేసేది. కాత్యాయనీ, కాలాన్ని సంహరించేది, కమలాక్షుడు (విష్ణువు) చే సేవించబడినది.

శ్లోకం 114

తాంబూల పూరిత ముఖీ, దాడిమీ కుసుమప్రభా ।

మృగాక్షీ, మోహినీ, ముఖ్యా, మృడానీ, మిత్రరూపిణీ ॥ 114 ॥

అర్థం:

తాంబూలంతో నిండిన ముఖం కలిగినది, దానిమ్మ పువ్వు లాంటి కాంతి. జింక కన్నులు కలిగినది, మోహిని, ముఖ్యమైనది, మృడానీ (శివుని భార్య), స్నేహరూపిణి.

శ్లోకం 115

నిత్యతృప్తా, భక్తనిధి, ర్నియంత్రీ, నిఖిలేశ్వరీ ।

మైత్ర్యాది వాసనాలభ్యా, మహాప్రళయ సాక్షిణీ ॥ 115 ॥

అర్థం:

నిత్యం తృప్తి చెందినది, భక్తులకు నిధి, నియంత్రించేది, సమస్తానికి ఈశ్వరి. మైత్రి మొదలైన వాసనలచే పొందదగినది, మహాప్రళయానికి సాక్షి.

శ్లోకం 116

పరాశక్తిః, పరానిష్ఠా, ప్రజ్ఞాన ఘనరూపిణీ ।

మాధ్వీపానాలసా, మత్తా, మాతృకా వర్ణ రూపిణీ ॥ 116 ॥

అర్థం:

పరాశక్తి, అత్యున్నత నిష్ఠ కలిగినది, ప్రజ్ఞానం అనే గట్టి రూపం. మధు పానంతో బద్ధకంగా ఉండేది, మత్తులో ఉన్నది, మాతృకా వర్ణాలకు (అక్షరాలకు) రూపం.

శ్లోకం 117

మహాకైలాస నిలయా, మృణాల మృదుదోర్లతా ।

మహనీయా, దయామూర్తీ, ర్మహాసామ్రాజ్యశాలినీ ॥ 117 ॥

అర్థం:

మహాకైలాసంలో నివసించేది, తామర కాడలాంటి మెత్తని బాహువులు. గొప్పది, దయకు మూర్తి, గొప్ప సామ్రాజ్యం కలిగినది.

శ్లోకం 118

ఆత్మవిద్యా, మహావిద్యా, శ్రీవిద్యా, కామసేవితా ।

శ్రీషోడశాక్షరీ విద్యా, త్రికూటా, కామకోటికా ॥ 118 ॥

అర్థం:

ఆత్మ విద్య, మహావిద్య, శ్రీవిద్య, కామునిచే సేవించబడినది. శ్రీషోడశాక్షరీ విద్య, త్రికూట (మూడు భాగాలు), కామకోటిక.

శ్లోకం 119

కటాక్షకింకరీ భూత కమలా కోటిసేవితా ।

శిరఃస్థితా, చంద్రనిభా, ఫాలస్థేంద్ర ధనుఃప్రభా ॥ 119 ॥

అర్థం:

తన కటాక్షం ద్వారా కోట్లాది లక్ష్మీదేవులను దాసీలుగా చేసుకున్నది, వారిచే సేవించబడినది. శిరస్సుపై ఉండే చంద్రుడు లాంటిది, నుదుటిపై ఇంద్రధనుస్సు కాంతి లాంటిది.

శ్లోకం 120

హృదయస్థా, రవిప్రఖ్యా, త్రికోణాంతర దీపికా ।

దాక్షాయణీ, దైత్యహంత్రీ, దక్షయజ్ఞ వినాశినీ ॥ 120 ॥

అర్థం:

హృదయంలో నివసించేది, సూర్యునిలా ప్రకాశించేది, త్రికోణం మధ్యలో దీపం. దాక్షాయణి, రాక్షసులను సంహరించేది, దక్షుని యజ్ఞాన్ని నాశనం చేసినది.

శ్లోకం 121

దరాందోళిత దీర్ఘాక్షీ, దరహాసోజ్జ్వలన్ముఖీ ।

గురుమూర్తి, ర్గుణనిధి, ర్గోమాతా, గుహజన్మభూః ॥ 121 ॥

అర్థం:

కొద్దిగా కదులుతున్న పొడవాటి కళ్లు కలిగినది, చిరునవ్వుతో ప్రకాశించే ముఖం. గురువు యొక్క మూర్తి, గుణాలకు నిధి, భూమికి తల్లి, గుహునికి (సుబ్రహ్మణ్య స్వామి) జన్మస్థానం.

శ్లోకం 122

దేవేశీ, దండనీతిస్థా, దహరాకాశ రూపిణీ ।

ప్రతిపన్ముఖ్య రాకాంత తిథిమండల పూజితా ॥ 122 ॥

అర్థం:

దేవతలకు ఈశ్వరి, దండనీతిలో నివసించేది, హృదయాకాశం (చిదాకాశం) రూపం. పాడ్యమి నుండి పౌర్ణమి వరకు అన్ని తిథులలోని దేవతలచే పూజించబడేది.

శ్లోకం 123

కళాత్మికా, కళానాథా, కావ్యాలాప వినోదినీ ।

సచామర రమావాణీ సవ్యదక్షిణ సేవితా ॥ 123 ॥

అర్థం:

కళలకు ఆత్మ, కళలకు నాథురాలు, కవిత్వం మాట్లాడటంలో ఆనందించేది. లక్ష్మి, సరస్వతి ఇద్దరూ చామరాలను పట్టుకుని ఆమెకు కుడి, ఎడమలలో సేవ చేస్తారు.

శ్లోకం 124

ఆదిశక్తి, రమేయా,ఽఽత్మా, పరమా, పావనాకృతిః ।

అనేకకోటి బ్రహ్మాండ జననీ, దివ్యవిగ్రహా ॥ 124 ॥

అర్థం:

ఆదిశక్తి, అంచనా వేయలేనిది, పరమాత్మ, పవిత్రమైన ఆకారం. అనేక కోట్ల బ్రహ్మాండాలకు తల్లి, దివ్యమైన శరీరం కలిగినది.

శ్లోకం 125

క్లీంకారీ, కేవలా, గుహ్యా, కైవల్య పదదాయినీ ।

త్రిపురా, త్రిజగద్వంద్యా, త్రిమూర్తి, స్త్రిదశేశ్వరీ ॥ 125 ॥

అర్థం:

క్లీం అనే మంత్ర స్వరూపిణి, కేవలం (ఒంటరి) అయినది, రహస్యమైనది, మోక్ష స్థితిని ఇచ్చేది. త్రిపుర, మూడు లోకాలచే పూజించబడేది, త్రిమూర్తి (బ్రహ్మ, విష్ణు, మహేశ్వర), ముప్పై మూడు కోట్ల దేవతలకు ఈశ్వరి.

శ్లోకం 126

త్ర్యక్షరీ, దివ్యగంధాఢ్యా, సింధూర తిలకాంచితా ।

ఉమా, శైలేంద్రతనయా, గౌరీ, గంధర్వ సేవితా ॥ 126 ॥

అర్థం:

మూడు అక్షరాలు కలిగినది (మంత్రం), దివ్యమైన గంధాలతో నిండినది, సిందూర తిలకంతో అలంకరించబడినది. ఉమా, పర్వతరాజు కుమార్తె, గౌరీ, గంధర్వులచే సేవించబడినది.

శ్లోకం 127

విశ్వగర్భా, స్వర్ణగర్భా,ఽవరదా వాగధీశ్వరీ ।

ధ్యానగమ్యా,ఽపరిచ్ఛేద్యా, జ్ఞానదా, జ్ఞానవిగ్రహా ॥ 127 ॥

అర్థం:

విశ్వాన్ని గర్భంలో ధరించినది, బంగారాన్ని గర్భంలో ధరించినది, వరాలను ఇచ్చేది, వాక్కుకు ఈశ్వరి. ధ్యానం ద్వారా పొందదగినది, వేరు చేయలేనిది, జ్ఞానాన్ని ఇచ్చేది, జ్ఞానమే రూపం.

శ్లోకం 128

సర్వవేదాంత సంవేద్యా, సత్యానంద స్వరూపిణీ ।

లోపాముద్రార్చితా, లీలాకౢప్త బ్రహ్మాండమండలా ॥ 128 ॥

అర్థం:

అన్ని వేదాంతాల ద్వారా తెలియదగినది, సత్యం, ఆనందం స్వరూపం. లోపాముద్ర చేత పూజించబడినది, లీలతో బ్రహ్మాండాలను సృష్టించినది.

శ్లోకం 129

అదృశ్యా, దృశ్యరహితా, విజ్ఞాత్రీ, వేద్యవర్జితా ।

యోగినీ, యోగదా, యోగ్యా, యోగానందా, యుగంధరా ॥ 129 ॥

అర్థం:

కనిపించనిది, కనిపించేది లేనిది, తెలుసుకునేది, తెలియదగినది లేనిది. యోగిని, యోగాన్ని ఇచ్చేది, యోగానికి అర్హురాలు, యోగానందం, యుగాన్ని మోసేది.

శ్లోకం 130

ఇచ్ఛాశక్తి జ్ఞానశక్తి క్రియాశక్తి స్వరూపిణీ ।

సర్వాధారా, సుప్రతిష్ఠా, సదసద్-రూపధారిణీ ॥ 130 ॥

అర్థం:

ఇచ్ఛాశక్తి, జ్ఞానశక్తి, క్రియాశక్తి స్వరూపం. అన్నింటికి ఆధారం, సుప్రతిష్ఠ, సత్ (ఉన్నది), అసత్ (లేనిది) రూపం ధరించినది.

శ్లోకం 131

అష్టమూర్తి, రజాజైత్రీ, లోకయాత్రా విధాయినీ ।

ఏకాకినీ, భూమరూపా, నిర్ద్వైతా, ద్వైతవర్జితా ॥ 131 ॥

అర్థం:

ఎనిమిది మూర్తులు (భూమి, నీరు, అగ్ని, వాయువు, ఆకాశం, సూర్యుడు, చంద్రుడు, యజమానుడు), అజ (పుట్టుక లేనిది) ని జయించేది, లోక వ్యవహారాలను నడిపేది. ఏకాకి, భూమ (అపరిమితమైనది) రూపం, ద్వైతం లేనిది.

శ్లోకం 132

అన్నదా, వసుదా, వృద్ధా, బ్రహ్మాత్మైక్య స్వరూపిణీ ।

బృహతీ, బ్రాహ్మణీ, బ్రాహ్మీ, బ్రహ్మానందా, బలిప్రియా ॥ 132 ॥

అర్థం:

అన్నం ఇచ్చేది, సంపదను ఇచ్చేది, వృద్ధ, బ్రహ్మ, ఆత్మల ఐక్యత స్వరూపం. గొప్పది, బ్రాహ్మణి, బ్రాహ్మీ, బ్రహ్మానందం, బలిని ఇష్టపడేది.

శ్లోకం 133

భాషారూపా, బృహత్సేనా, భావాభావ వివర్జితా ।

సుఖారాధ్యా, శుభకరీ, శోభనా సులభాగతిః ॥ 133 ॥

అర్థం:

భాషల రూపం, గొప్ప సేన కలిగినది, భావం (ఉన్నది), అభావం (లేనిది) లేనిది. సులభంగా ఆరాధించదగినది, శుభాలను కలిగించేది, అందమైనది, సులభంగా పొందదగినది.

శ్లోకం 134

రాజరాజేశ్వరీ, రాజ్యదాయినీ, రాజ్యవల్లభా ।

రాజత్-కృపా, రాజపీఠ నివేశిత నిజాశ్రితాః ॥ 134 ॥

అర్థం:

రాజరాజులకు ఈశ్వరి, రాజ్యాలను ఇచ్చేది, రాజ్యాలకు ప్రియమైనది. ప్రకాశించే దయ కలిగినది, తన ఆశ్రితులను రాజపీఠాలపై కూర్చోబెట్టేది.

శ్లోకం 135

రాజ్యలక్ష్మీః, కోశనాథా, చతురంగ బలేశ్వరీ ।

సామ్రాజ్యదాయినీ, సత్యసంధా, సాగరమేఖలా ॥ 135 ॥

అర్థం:

రాజ్యలక్ష్మి, కోశాగారాలకు అధిపతి, చతురంగ బలాలకు (గజ, అశ్వ, రథ, పదాతి) ఈశ్వరి. సామ్రాజ్యాన్ని ఇచ్చేది, సత్యంతో కూడినది, సముద్రాలను మొలనూలుగా కలిగినది (భూమి).

శ్లోకం 136

దీక్షితా, దైత్యశమనీ, సర్వలోక వశంకరీ ।

సర్వార్థదాత్రీ, సావిత్రీ, సచ్చిదానంద రూపిణీ ॥ 136 ॥

అర్థం:

దీక్ష తీసుకున్నది, రాక్షసులను శాంతింపజేసేది, అన్ని లోకాలను వశం చేసుకునేది. అన్ని కోరికలను ఇచ్చేది, సావిత్రి, సత్ (ఉనికి), చిత్ (చైతన్యం), ఆనందం రూపం.

శ్లోకం 137

దేశకాలాఽపరిచ్ఛిన్నా, సర్వగా, సర్వమోహినీ ।

సరస్వతీ, శాస్త్రమయీ, గుహాంబా, గుహ్యరూపిణీ ॥ 137 ॥

అర్థం:

దేశ, కాలాలచే పరిమితం కానిది, అన్ని చోట్ల ఉండేది, అందరినీ మోహింపజేసేది. సరస్వతి, శాస్త్రమయమైనది, గుహకు (సుబ్రహ్మణ్య స్వామి) తల్లి, రహస్య రూపం.

శ్లోకం 138

సర్వోపాధి వినిర్ముక్తా, సదాశివ పతివ్రతా ।

సంప్రదాయేశ్వరీ, సాధ్వీ, గురుమండల రూపిణీ ॥ 138 ॥

అర్థం:

అన్ని ఉపాధుల నుండి విడిచిపెట్టబడినది, సదాశివునికి పతివ్రత. సంప్రదాయాలకు ఈశ్వరి, సాధ్వి, గురుమండల రూపం.

శ్లోకం 139

కులోత్తీర్ణా, భగారాధ్యా, మాయా, మధుమతీ, మహీ ।

గణాంబా, గుహ్యకారాధ్యా, కోమలాంగీ, గురుప్రియా ॥ 139 ॥

అర్థం:

కులం నుండి అతీతమైనది, భగునిచే పూజించబడినది, మాయ, మధుమతి, భూమి. గణాలకు తల్లి, రహస్య సాధన చేసేవారిచే ఆరాధించబడినది, కోమలమైన అవయవాలు కలిగినది, గురువులకు ప్రియమైనది.

శ్లోకం 140

స్వతంత్రా, సర్వతంత్రేశీ, దక్షిణామూర్తి రూపిణీ ।

సనకాది సమారాధ్యా, శివజ్ఞాన ప్రదాయినీ ॥ 140 ॥

అర్థం:

స్వతంత్రమైనది, అన్ని తంత్రాలకు ఈశ్వరి, దక్షిణామూర్తి రూపం. సనకుడు మొదలైన వారిచే బాగా ఆరాధించబడినది, శివజ్ఞానాన్ని ఇచ్చేది.

శ్లోకం 141

చిత్కళా,ఽనందకలికా, ప్రేమరూపా, ప్రియంకరీ ।

నామపారాయణ ప్రీతా, నందివిద్యా, నటేశ్వరీ ॥ 141 ॥

అర్థం:

చిత్కళ (చైతన్య కళ), ఆనంద కలిక, ప్రేమ రూపం, ప్రియమైనది. నామపారాయణం ద్వారా ప్రీతి చెందినది, నంది విద్య, నటేశ్వరి.

శ్లోకం 142

మిథ్యా జగదధిష్ఠానా ముక్తిదా, ముక్తిరూపిణీ ।

లాస్యప్రియా, లయకరీ, లజ్జా, రంభాది వందితా ॥ 142 ॥

అర్థం:

మిథ్యయైన జగత్తుకు ఆధారం, ముక్తిని ఇచ్చేది, ముక్తి రూపం. లాస్యం ఇష్టపడేది, లయం చేసేది, లజ్జ, రంభ మొదలైన వారిచే నమస్కరించబడినది.

శ్లోకం 143

భవదావ సుధావృష్టిః, పాపారణ్య దవానలా ।

దౌర్భాగ్యతూల వాతూలా, జరాధ్వాంత రవిప్రభా ॥ 143 ॥

అర్థం:

సంసారమనే కార్చిచ్చుపై అమృతం వంటి వర్షం, పాపాలనే అడవిని దహించే కార్చిచ్చు. దౌర్భాగ్యం అనే దూదిని ఎగరేసే తుఫాను, ముసలితనం అనే అంధకారాన్ని తొలగించే సూర్యకాంతి.

శ్లోకం 144

భాగ్యాబ్ధిచంద్రికా, భక్తచిత్తకేకి ఘనాఘనా ।

రోగపర్వత దంభోళి, ర్మృత్యుదారు కుఠారికా ॥ 144 ॥

అర్థం:

భాగ్యం అనే సముద్రానికి వెన్నెల, భక్తుల మనస్సులనే నెమలికి మేఘం. రోగాలనే పర్వతాలకు వజ్రం, మృత్యువు అనే చెట్టుకు గొడ్డలి.

శ్లోకం 145

మహేశ్వరీ, మహాకాళీ, మహాగ్రాసా, మహాఽశనా ।

అపర్ణా, చండికా, చండముండాఽసుర నిషూదినీ ॥ 145 ॥

అర్థం:

మహేశ్వరి, మహాకాళి, గొప్పగా మింగేది, గొప్పగా తినేది. అపర్ణ (పార్వతి), చండిక, చండ, ముండ అనే రాక్షసులను సంహరించినది.

శ్లోకం 146

క్షరాక్షరాత్మికా, సర్వలోకేశీ, విశ్వధారిణీ ।

త్రివర్గదాత్రీ, సుభగా, త్ర్యంబకా, త్రిగుణాత్మికా ॥ 146 ॥

అర్థం:

క్షరం (నాశనం అయ్యేది), అక్షరం (నాశనం కానిది) ఆమె ఆత్మగా కలిగినది, అన్ని లోకాలకు ఈశ్వరి, విశ్వాన్ని ధరించినది. త్రివర్గాలను (ధర్మ, అర్థ, కామ) ఇచ్చేది, సౌభాగ్యం కలిగినది, మూడు కళ్లు కలిగినది (త్రయంబక), మూడు గుణాలకు (సత్త్వ, రజ, తమ) ఆత్మ.

శ్లోకం 147

స్వర్గాపవర్గదా, శుద్ధా, జపాపుష్ప నిభాకృతిః ।

ఓజోవతీ, ద్యుతిధరా, యజ్ఞరూపా, ప్రియవ్రతా ॥ 147 ॥

అర్థం:

స్వర్గం, మోక్షం ఇచ్చేది, శుద్ధమైనది, జపాపుష్పం లాంటి రూపం కలిగినది. ఓజస్సు కలిగినది, కాంతిని ధరించినది, యజ్ఞ రూపం, ప్రియమైన వ్రతాలు కలిగినది.

శ్లోకం 148

దురారాధ్యా, దురాదర్షా, పాటలీ కుసుమప్రియా ।

మహతీ, మేరునిలయా, మందార కుసుమప్రియా ॥ 148 ॥

అర్థం:

ఆరాధించడానికి కష్టమైనది, ఎదుర్కొనడానికి కష్టమైనది, పాటలీ పుష్పాలను ఇష్టపడేది. గొప్పది, మేరు పర్వతంపై నివసించేది, మందార పుష్పాలను ఇష్టపడేది.

శ్లోకం 149

వీరారాధ్యా, విరాడ్రూపా, విరజా, విశ్వతోముఖీ ।

ప్రత్యగ్రూపా, పరాకాశా, ప్రాణదా, ప్రాణరూపిణీ ॥ 149 ॥

అర్థం:

వీరులచే ఆరాధించబడేది, విరాట్ రూపం, రజస్సు (మలినం) లేనిది, అన్ని వైపులా ముఖాలు కలిగినది. ప్రత్యక్ (లోపలి) రూపం, పరాకాశం, ప్రాణాన్ని ఇచ్చేది, ప్రాణ రూపం.

శ్లోకం 150

మార్తాండ భైరవారాధ్యా, మంత్రిణీ న్యస్తరాజ్యధూః ।

త్రిపురేశీ, జయత్సేనా, నిస్త్రైగుణ్యా, పరాపరా ॥ 150 ॥

అర్థం:

మార్తాండ భైరవునిచే ఆరాధించబడినది, మంత్రిణిపై రాజ్యభారం ఉంచినది. త్రిపురేశి, జయించే సేన కలిగినది, మూడు గుణాలు లేనిది, పర, అపర (జ్ఞానం, అజ్ఞానం) స్వరూపిణి.

శ్లోకం 151

సత్యజ్ఞానాఽనందరూపా, సామరస్య పరాయణా ।

కపర్దినీ, కలామాలా, కామధుక్,కామరూపిణీ ॥ 151 ॥

అర్థం:

సత్యం, జ్ఞానం, ఆనందం రూపం, సామరస్యంపై నిష్ఠ కలిగినది. కపర్దిని (శివుని భార్య), కళల సమూహం, కామధేనువు, కోరిన రూపం ధరించగలిగినది.

శ్లోకం 152

కళానిధిః, కావ్యకళా, రసజ్ఞా, రసశేవధిః ।

పుష్టా, పురాతనా, పూజ్యా, పుష్కరా, పుష్కరేక్షణా ॥ 152 ॥

అర్థం:

కళలకు నిధి, కావ్య కళ, రసాలు తెలిసినది, రసాలకు నిధి. పుష్టి కలిగినది, పురాతనమైనది, పూజించదగినది, పురుషార్థాలు ఇచ్చేది, పద్మం లాంటి కళ్లు కలిగినది.

శ్లోకం 153

పరంజ్యోతిః, పరంధామ, పరమాణుః, పరాత్పరా ।

పాశహస్తా, పాశహంత్రీ, పరమంత్ర విభేదినీ ॥ 153 ॥

అర్థం:

అత్యున్నతమైన జ్యోతి, అత్యున్నతమైన నివాసం, పరమాణువు, పరాని కంటే గొప్పది. పాశం చేతిలో ఉన్నది, పాశాలను నాశనం చేసేది, శత్రువుల మంత్రాలను ఛేదించేది.

శ్లోకం 154

మూర్తా,ఽమూర్తా,ఽనిత్యతృప్తా, ముని మానస హంసికా ।

సత్యవ్రతా, సత్యరూపా, సర్వాంతర్యామినీ, సతీ ॥ 154 ॥

అర్థం:

మూర్త (ఆకారం కలిగినది), అమూర్త (ఆకారం లేనిది), నిత్యం తృప్తి చెందినది, మునుల మనస్సులో హంస. సత్యవ్రతం కలిగినది, సత్య రూపం, అందరి అంతర్యామి, సతి.

శ్లోకం 155

బ్రహ్మాణీ, బ్రహ్మజననీ, బహురూపా, బుధార్చితా ।

ప్రసవిత్రీ, ప్రచండాఽజ్ఞా, ప్రతిష్ఠా, ప్రకటాకృతిః ॥ 155 ॥

అర్థం:

బ్రహ్మ సంబంధమైనది, బ్రహ్మకు తల్లి, అనేక రూపాలు కలిగినది, జ్ఞానులచే పూజించబడినది. సృష్టించేది, భయంకరమైన ఆజ్ఞ కలిగినది, ప్రతిష్ఠ, వ్యక్తమైన ఆకారం.

శ్లోకం 156

ప్రాణేశ్వరీ, ప్రాణదాత్రీ, పంచాశత్-పీఠరూపిణీ ।

విశృంఖలా, వివిక్తస్థా, వీరమాతా, వియత్ప్రసూః ॥ 156 ॥

అర్థం:

ప్రాణాలకు ఈశ్వరి, ప్రాణాన్ని ఇచ్చేది, యాభై పీఠాల రూపం. సంకెళ్లు లేనిది, ఏకాంతంలో నివసించేది, వీరులకు తల్లి, ఆకాశానికి తల్లి.

శ్లోకం 157

ముకుందా, ముక్తి నిలయా, మూలవిగ్రహ రూపిణీ ।

భావజ్ఞా, భవరోగఘ్నీ భవచక్ర ప్రవర్తినీ ॥ 157 ॥

అర్థం:

ముక్తిని ఇచ్చేది, ముక్తికి నిలయం, మూల విగ్రహ రూపం. భావాలు తెలిసినది, సంసారమనే రోగాన్ని నాశనం చేసేది, సంసార చక్రం నడిపించేది.

శ్లోకం 158

ఛందస్సారా, శాస్త్రసారా, మంత్రసారా, తలోదరీ ।

ఉదారకీర్తి, రుద్దామవైభవా, వర్ణరూపిణీ ॥ 158 ॥

అర్థం:

వేదాలకు సారం, శాస్త్రాలకు సారం, మంత్రాలకు సారం, సన్నని నడుము కలిగినది. ఉదారమైన కీర్తి, గొప్ప వైభవం, అక్షరాల రూపం.

శ్లోకం 159

జన్మమృత్యు జరాతప్త జన విశ్రాంతి దాయినీ ।

సర్వోపనిష దుద్ఘుష్టా, శాంత్యతీత కళాత్మికా ॥ 159 ॥

అర్థం:

జన్మ, మృత్యువు, ముసలితనం చేత తపించిన వారికి విశ్రాంతిని ఇచ్చేది. అన్ని ఉపనిషత్తులచే ప్రకటించబడినది, శాంతికి అతీతమైన కళలకు ఆత్మ.

శ్లోకం 160

గంభీరా, గగనాంతఃస్థా, గర్వితా, గానలోలుపా ।

కల్పనారహితా, కాష్ఠా, కాంతా, కాంతార్ధ విగ్రహా ॥ 160 ॥

అర్థం:

గంభీరమైనది, ఆకాశం మధ్యలో నివసించేది, గర్వం కలిగినది, పాటలు ఇష్టపడేది. ఊహ లేనిది, పరాకాష్ఠ, కాంత, భర్త శరీరంలో సగం భాగం.

శ్లోకం 161

కార్యకారణ నిర్ముక్తా, కామకేళి తరంగితా ।

కనత్-కనకతాటంకా, లీలావిగ్రహ ధారిణీ ॥ 161 ॥

అర్థం:

కార్యకారణ సంబంధం నుండి విముక్తి పొందినది, కామక్రీడల తరంగాలతో ఉన్నది. ప్రకాశించే బంగారు తాటంకాలు కలిగినది, లీలతో శరీరం ధరించినది.

శ్లోకం 162

అజాక్షయ వినిర్ముక్తా, ముగ్ధా క్షిప్రప్రసాదినీ ।

అంతర్ముఖ సమారాధ్యా, బహిర్ముఖ సుదుర్లభా ॥ 162 ॥

అర్థం:

పుట్టుక, నాశనం నుండి విడిచిపెట్టబడినది, అమాయకత్వం, త్వరగా అనుగ్రహం ఇచ్చేది. అంతర్ముఖం ద్వారా సులభంగా ఆరాధించదగినది, బహిర్ముఖం ద్వారా చాలా కష్టం.

శ్లోకం 163

త్రయీ, త్రివర్గ నిలయా, త్రిస్థా, త్రిపురమాలినీ ।

నిరామయా, నిరాలంబా, స్వాత్మారామా, సుధాసృతిః ॥ 163 ॥

అర్థం:

మూడు వేదాలు, మూడు వర్గాలకు నిలయం, మూడు స్థితులలో ఉండేది, త్రిపురమాలిని. రోగం లేనిది, ఆధారం లేనిది, తన ఆత్మలో ఆనందించేది, అమృత ప్రవాహం.

శ్లోకం 164

సంసారపంక నిర్మగ్న సముద్ధరణ పండితా ।

యజ్ఞప్రియా, యజ్ఞకర్త్రీ, యజమాన స్వరూపిణీ ॥ 164 ॥

అర్థం:

సంసారమనే బురదలో కూరుకుపోయిన వారిని ఉద్ధరించడంలో నిపుణురాలు. యజ్ఞాన్ని ఇష్టపడేది, యజ్ఞాన్ని చేసేది, యజమాని రూపం.

శ్లోకం 165

ధర్మాధారా, ధనాధ్యక్షా, ధనధాన్య వివర్ధినీ ।

విప్రప్రియా, విప్రరూపా, విశ్వభ్రమణ కారిణీ ॥ 165 ॥

అర్థం:

ధర్మానికి ఆధారం, ధనానికి అధిపతి, ధన, ధాన్యాలను వృద్ధి చేసేది. బ్రాహ్మణులకు ప్రియమైనది, బ్రాహ్మణ రూపం, విశ్వాన్ని తిప్పేది.

శ్లోకం 166

విశ్వగ్రాసా, విద్రుమాభా, వైష్ణవీ, విష్ణురూపిణీ ।

అయోని, ర్యోనినిలయా, కూటస్థా, కులరూపిణీ ॥ 166 ॥

అర్థం:

విశ్వాన్ని మింగేది, పగడం లాంటి కాంతి, వైష్ణవి, విష్ణు రూపం. యోని లేనిది, యోనికి నిలయం, కూటస్థం, కుల రూపం.

శ్లోకం 167

వీరగోష్ఠీప్రియా, వీరా, నైష్కర్మ్యా, నాదరూపిణీ ।

విజ్ఞాన కలనా, కల్యా విదగ్ధా, బైందవాసనా ॥ 167 ॥

అర్థం:

వీరుల సమూహాన్ని ఇష్టపడేది, వీరురాలు, నిష్కర్మ, నాద రూపం. విజ్ఞానాన్ని అంచనా వేసేది, శుభమైనది, తెలివైనది, బిందువు ఆసనం కలిగినది.

శ్లోకం 168

తత్త్వాధికా, తత్త్వమయీ, తత్త్వమర్థ స్వరూపిణీ ।

సామగానప్రియా, సౌమ్యా, సదాశివ కుటుంబినీ ॥ 168 ॥

అర్థం:

తత్త్వానికి అతీతమైనది, తత్త్వమయమైనది, తత్త్వమసి అనే మహావాక్యానికి అర్థం స్వరూపం. సామగానాన్ని ఇష్టపడేది, సౌమ్యమైనది, సదాశివుని కుటుంబిని.

శ్లోకం 169

సవ్యాపసవ్య మార్గస్థా, సర్వాపద్వి నివారిణీ ।

స్వస్థా, స్వభావమధురా, ధీరా, ధీర సమర్చితా ॥ 169 ॥

అర్థం:

సవ్య, అపసవ్య మార్గాలలో నివసించేది, అన్ని ఆపదలను నివారించేది. స్వస్థమైనది, స్వభావంతో మధురమైనది, ధీరురాలు, ధీరులచే ఆరాధించబడినది.

శ్లోకం 170

చైతన్యార్ఘ్య సమారాధ్యా, చైతన్య కుసుమప్రియా ।

సదోదితా, సదాతుష్టా, తరుణాదిత్య పాటలా ॥ 170 ॥

అర్థం:

చైతన్యం అనే అర్ఘ్యంతో ఆరాధించదగినది, చైతన్యం అనే పుష్పాలను ఇష్టపడేది. నిత్యం ఉదయించినది, నిత్యం సంతోషించినది, ఉదయించే సూర్యునిలా ఎర్రనిది.

శ్లోకం 171

దక్షిణా, దక్షిణారాధ్యా, దరస్మేర ముఖాంబుజా ।

కౌళినీ కేవలా,ఽనర్ఘ్యా కైవల్య పదదాయినీ ॥ 171 ॥

అర్థం:

దక్షిణ (దానంలో) ఉండేది, దక్షిణ మార్గంలో ఆరాధించదగినది, చిరునవ్వుతో ఉన్న ముఖ పద్మం. కౌళిని, ఏకమైనది, వెలకట్టలేనిది, మోక్ష స్థితిని ఇచ్చేది.

శ్లోకం 172

స్తోత్రప్రియా, స్తుతిమతీ, శ్రుతిసంస్తుత వైభవా ।

మనస్వినీ, మానవతీ, మహేశీ, మంగళాకృతిః ॥ 172 ॥

అర్థం:

స్తోత్రాలను ఇష్టపడేది, స్తుతింపబడినది, వేదాలచే కీర్తించబడిన గొప్పతనం. మనస్సు కలిగినది, మానవతి, మహేశి, మంగళకరమైన ఆకారం.

శ్లోకం 173

విశ్వమాతా, జగద్ధాత్రీ, విశాలాక్షీ, విరాగిణీ।

ప్రగల్భా, పరమోదారా, పరామోదా, మనోమయీ ॥ 173 ॥

అర్థం:

విశ్వానికి తల్లి, జగత్తును ధరించినది, విశాలమైన కళ్లు కలిగినది, వైరాగ్యం కలిగినది. ప్రగల్భమైనది, అత్యంత ఉదారమైనది, గొప్ప ఆనందం, మనస్సుతో నిండినది.

శ్లోకం 174

వ్యోమకేశీ, విమానస్థా, వజ్రిణీ, వామకేశ్వరీ ।

పంచయజ్ఞప్రియా, పంచప్రేత మంచాధిశాయినీ ॥ 174 ॥

అర్థం:

ఆకాశం కేశాలుగా కలిగినది, విమానంలో ఉండేది, వజ్రం కలిగినది (ఇంద్రుని భార్య), వామకేశ్వరి. ఐదు యజ్ఞాలను ఇష్టపడేది, ఐదు ప్రేతల మంచంపై పడుకున్నది.

శ్లోకం 175

పంచమీ, పంచభూతేశీ, పంచ సంఖ్యోపచారిణీ ।

శాశ్వతీ, శాశ్వతైశ్వర్యా, శర్మదా, శంభుమోహినీ ॥ 175 ॥

అర్థం:

ఐదవది, పంచభూతాలకు ఈశ్వరి, ఐదు సంఖ్యలతో ఉపచారాలు చేసేది. శాశ్వతమైనది, శాశ్వతమైన ఐశ్వర్యం, సంతోషం ఇచ్చేది, శంభుని మోహింపజేసేది.

శ్లోకం 176

ధరా, ధరసుతా, ధన్యా, ధర్మిణీ, ధర్మవర్ధినీ ।

లోకాతీతా, గుణాతీతా, సర్వాతీతా, శమాత్మికా ॥ 176 ॥

అర్థం:

భూమి, పర్వతరాజు కుమార్తె, ధన్య, ధర్మశీల, ధర్మాన్ని వృద్ధి చేసేది. లోకాలకు అతీతమైనది, గుణాలకు అతీతమైనది, అన్నింటికి అతీతమైనది, శాంతి ఆత్మగా కలిగినది.

శ్లోకం 177

బంధూక కుసుమ ప్రఖ్యా, బాలా, లీలావినోదినీ ।

సుమంగళీ, సుఖకరీ, సువేషాడ్యా, సువాసినీ ॥ 177 ॥

అర్థం:

బంధూక పుష్పం లాంటి కాంతి, బాల (యువతి), లీలలతో ఆనందించేది. సుమంగళమైనది, సుఖాన్ని కలిగించేది, మంచి వేషధారణ, సువాసిని.

శ్లోకం 178

సువాసిన్యర్చనప్రీతా, శోభనా, శుద్ధ మానసా ।

బిందు తర్పణ సంతుష్టా, పూర్వజా, త్రిపురాంబికా ॥ 178 ॥

అర్థం:

సువాసినుల పూజతో ప్రీతి చెందినది, శోభన, శుద్ధమైన మనస్సు కలిగినది. బిందు తర్పణంతో సంతృప్తి చెందినది, పూర్వజన్మలో ఉన్నది, త్రిపురాంబిక.

శ్లోకం 179

దశముద్రా సమారాధ్యా, త్రిపురా శ్రీవశంకరీ ।

జ్ఞానముద్రా, జ్ఞానగమ్యా, జ్ఞానజ్ఞేయ స్వరూపిణీ ॥ 179 ॥

అర్థం:

పది ముద్రలతో ఆరాధించదగినది, త్రిపుర, శ్రీ (లక్ష్మి) ని వశం చేసుకునేది. జ్ఞానముద్ర, జ్ఞానం ద్వారా పొందదగినది, జ్ఞానం, జ్ఞేయం (తెలియదగినది) స్వరూపం.

శ్లోకం 180

యోనిముద్రా, త్రిఖండేశీ, త్రిగుణాంబా, త్రికోణగా ।

అనఘాద్భుత చారిత్రా, వాంఛితార్థ ప్రదాయినీ ॥ 180 ॥

అర్థం:

యోనిముద్ర, మూడు ఖండాలకు ఈశ్వరి, మూడు గుణాలకు తల్లి, త్రికోణంలో నివసించేది. పాపం లేని అద్భుతమైన చరిత్ర, కోరిన అర్థాలను ఇచ్చేది.

శ్లోకం 181

అభ్యాసాతి శయజ్ఞాతా, షడధ్వాతీత రూపిణీ ।

అవ్యాజ కరుణామూర్తి, రజ్ఞానధ్వాంత దీపికా ॥ 181 ॥

అర్థం:

అభ్యాసం ద్వారా గొప్పగా తెలుసుకోవడం, షడధ్వాలకు (ఆరు మార్గాలకు) అతీతమైన రూపం. నిష్కపటమైన కరుణకు మూర్తి, అజ్ఞానమనే చీకటికి దీపం.

శ్లోకం 182

ఆబాలగోప విదితా, సర్వానుల్లంఘ్య శాసనా ।

శ్రీ చక్రరాజనిలయా, శ్రీమత్త్రిపుర సుందరీ ॥ 182 ॥

అర్థం:

చిన్నపిల్లల నుండి గోపాలుల వరకు అందరికీ తెలిసినది, ఎవరూ ఉల్లంఘించలేని శాసనం కలిగినది. శ్రీచక్రరాజంలో నివసించేది, శుభమైన త్రిపుర సుందరి.

శ్లోకం 183

శ్రీ శివా, శివశక్త్యైక్య రూపిణీ, లలితాంబికా ।

ఏవం శ్రీలలితాదేవ్యా నామ్నాం సాహస్రకం జగుః ॥ 183 ॥

అర్థం:

శుభమైన శివ, శివశక్తి ఐక్య రూపం, లలితాంబిక. ఈ విధంగా శ్రీ లలితాదేవి వేయి నామాలను గానం చేశారు.

-----

ఇతి శ్రీ బ్రహ్మాండపురాణే, ఉత్తరఖండే, శ్రీ హయగ్రీవాగస్త్య సంవాదే, శ్రీలలితారహస్యనామ శ్రీ లలితా రహస్యనామ సాహస్రస్తోత్ర కథనం నామ ద్వితీయోఽధ్యాయః

-----

ఇది శ్రీ బ్రహ్మాండ పురాణంలోని ఉత్తర ఖండంలో ఉన్నది, ఇది శ్రీ హయగ్రీవుడు, అగస్త్య మహర్షిల మధ్య జరిగిన సంభాషణ, శ్రీ లలిత రహస్య నామ సహస్ర స్తోత్రం యొక్క కథనం అనే పేరుతో ఉంది, ఇది రెండవ అధ్యాయం.

-----

ఈ దివ్యమైన శ్రీ లలితా సహస్రనామ పారాయణం సకల శుభాలను ప్రసాదించుగాక.