మధురాష్టకం

మధురాష్టకం - శ్రీ వల్లభాచార్య విరచితం

ఇది శ్రీకృష్ణ పరమాత్మ యొక్క అందాన్ని, దివ్యమైన కదలికలను, లీలను వర్ణిస్తూ శ్రీ వల్లభాచార్యుల వారు రచించిన అత్యద్భుతమైన స్తోత్రం. ఈ స్తోత్రంలోని ప్రతి పదంలోనూ శ్రీకృష్ణుని యొక్క ప్రతి అంశం "మధురం" (తియ్యనిది) అని కీర్తించబడింది.

శ్లోకాల వివరణ

అధరం మధురం వదనం మధురం 

నయనం మధురం హసితం మధురమ్ । 

హృదయం మధురం గమనం మధురం 

మధురాధిపతేరఖిలం మధురమ్ ॥ 1 ॥

~

అర్థం: శ్రీకృష్ణుడి పెదాలు మధురం (తియ్యనివి), ముఖం మధురం. అతని కళ్ళు మధురం, చిరునవ్వు మధురం. అతని హృదయం మధురం, నడక మధురం. ఆ మధురాధిపతి అయిన శ్రీకృష్ణుని సమస్తం మధురమే.

---

వచనం మధురం చరితం మధురం 

వసనం మధురం వలితం మధురమ్ । 

చలితం మధురం భ్రమితం మధురం 

మధురాధిపతేరఖిలం మధురమ్ ॥ 2 ॥

~

అర్థం: ఆయన మాటలు మధురం, ఆయన చరిత్ర మధురం. ఆయన వస్త్రాలు మధురం, ఆయన వంపులు తిరిగిన భంగిమ మధురం. కదలికలు మధురం, లీలతో తిరగడం మధురం. ఆ మధురాధిపతి అయిన శ్రీకృష్ణుని సమస్తం మధురమే.

---

వేణు-ర్మధురో రేణు-ర్మధురః 

పాణి-ర్మధురః పాదౌ మధురౌ । 

నృత్యం మధురం సఖ్యం మధురం 

మధురాధిపతేరఖిలం మధురమ్ ॥ 3 ॥

~

అర్థం: ఆయన వేణువు మధురం, దాని నుండి వెలువడే ధూళి (మట్టి) మధురం. ఆయన చేతులు మధురం, పాదాలు మధురం. ఆయన నాట్యం మధురం, స్నేహం మధురం. ఆ మధురాధిపతి అయిన శ్రీకృష్ణుని సమస్తం మధురమే.

---

గీతం మధురం పీతం మధురం 

భుక్తం మధురం సుప్తం మధురమ్ । 

రూపం మధురం తిలకం మధురం 

మధురాధిపతేరఖిలం మధురమ్ ॥ 4 ॥

~

అర్థం: ఆయన పాట మధురం, ఆయన పానం (త్రాగడం) మధురం. ఆయన భోజనం మధురం, నిద్ర మధురం. ఆయన రూపం మధురం, నుదుటిపై ఉన్న తిలకం మధురం. ఆ మధురాధిపతి అయిన శ్రీకృష్ణుని సమస్తం మధురమే.

---

కరణం మధురం తరణం మధురం 

హరణం మధురం స్మరణం మధురమ్ । 

వమితం మధురం శమితం మధురం 

మధురాధిపతేరఖిలం మధురమ్ ॥ 5 ॥

~

అర్థం: ఆయన చేసే పనులు మధురం, నదిని దాటడం మధురం. మనసును దోచుకోవడం మధురం, ఆయనను తలచుకోవడం మధురం. ఆయన వెదజల్లేది (ఉమ్మి) మధురం, కోపాన్ని అణచుకోవడం మధురం. ఆ మధురాధిపతి అయిన శ్రీకృష్ణుని సమస్తం మధురమే.

---

గుంజా మధురా మాలా మధురా 

యమునా మధురా వీచీ మధురా । 

సలిలం మధురం కమలం మధురం 

మధురాధిపతేరఖిలం మధురమ్ ॥ 6 ॥

~

అర్థం: ఆయన గుంజ పూసలు (పూసల హారం) మధురం, ఆయన ధరించిన మాల మధురం. యమునా నది మధురం, దానిలోని అలలు మధురం. దానిలోని నీరు మధురం, తామర పువ్వులు మధురం. ఆ మధురాధిపతి అయిన శ్రీకృష్ణుని సమస్తం మధురమే.

---

గోపీ మధురా లీలా మధురా 

యుక్తం మధురం ముక్తం మధురమ్ । 

దృష్టం మధురం శిష్టం మధురం 

మధురాధిపతేరఖిలం మధురమ్ ॥ 7 ॥

~

అర్థం: ఆయన గోపికలు మధురం, వారి లీలలు మధురం. ఆయనతో కలిసి ఉండటం మధురం, ఆయన నుండి విడిపోవడం మధురం. ఆయన కనుల ముందు ఉండటం మధురం, ఆయన లేనప్పుడు కూడా మధురమే. ఆ మధురాధిపతి అయిన శ్రీకృష్ణుని సమస్తం మధురమే.

---

గోపా మధురా గావో మధురా 

యష్టి ర్మధురా సృష్టి ర్మధురా । 

దలితం మధురం ఫలితం మధురం 

మధురాధిపతేరఖిలం మధురమ్ ॥ 8 ॥

~

అర్థం: ఆయన గోపబాలురు మధురం, గోవులు మధురం. ఆయన చేతి కర్ర మధురం, ఆయన సృష్టించింది మధురం. వికసించడం మధురం, ఫలితం పొందడం మధురం. ఆ మధురాధిపతి అయిన శ్రీకృష్ణుని సమస్తం మధురమే.

---

మీరు కూడా ఈ దివ్యమైన స్తోత్రాన్ని రోజు పఠించి శ్రీకృష్ణ పరమాత్మ ఆశీస్సులు పొందండి.