శ్రీ రామ భుజంగ ప్రయాత స్తోత్రం - తెలుగు అర్ధంతో నేర్చుకుందాం
శ్రీరామ భుజంగ ప్రయాత స్తోత్రం, హిందూ భక్తి సాహిత్యంలో అత్యంత శక్తివంతమైన మరియు ప్రాచుర్యం పొందిన స్తోత్రాలలో ఒకటి. ఈ స్తోత్రాన్ని ఆదిశంకరాచార్యుల వారు రచించారు. ఆయన భక్తి, జ్ఞానం, మరియు కవితా సామర్థ్యాల సమ్మేళనంతో శ్రీరాముని మహత్తును వర్ణించారు.
ఈ స్తోత్రం "భుజంగ ప్రయాత" అనే ఛందస్సులో రచించబడింది, ఇది సర్పం కదలికల వలె వేగంగా, లయబద్ధంగా సాగుతుంది. అందుకే దీనికి "భుజంగ ప్రయాత" అనే పేరు వచ్చింది. ఈ స్తోత్రం కేవలం శ్రీరాముని గుణగణాలను వర్ణించడమే కాదు, ఆయన సర్వశక్తిమంతుడు, సర్వాంతర్యామి మరియు భక్తులను రక్షించేవాడు అని నిరూపిస్తుంది. ఈ స్తోత్ర పారాయణం మనస్సును శుద్ధి చేసి, మనలో ఉన్న అజ్ఞానాన్ని తొలగించి, ఆధ్యాత్మిక జ్ఞానాన్ని ప్రసాదిస్తుంది.
విశుద్ధం పరం సచ్చిదానందరూపం
గుణాధారమాధారహీనం వరేణ్యమ్ ।
మహాంతం విభాంతం గుహాంతం గుణాంతం
సుఖాంతం స్వయం ధామ రామం ప్రపద్యే ॥ 1 ॥
పరిపూర్ణంగా స్వచ్ఛమైన, అత్యున్నతమైన సచ్చిదానంద స్వరూపుడు, సకల గుణాలకూ ఆధారమైనవాడు, ఎటువంటి ఆధారమూ లేనివాడు, గొప్పవాడు, తేజోవంతుడు, మనస్సులోని గుహలో ప్రకాశించేవాడు, గుణాలకు అతీతుడు, పరమానంద స్వరూపుడు, స్వయం ప్రకాశమానుడైన ఆ శ్రీరాముని నేను ఆశ్రయిస్తున్నాను.
శివం నిత్యమేకం విభుం తారకాఖ్యం
సుఖాకారమాకారశూన్యం సుమాన్యమ్ ।
మహేశం కలేశం సురేశం పరేశం
నరేశం నిరీశం మహీశం ప్రపద్యే ॥ 2 ॥
శుభకరమైనవాడు, శాశ్వతుడు, ఒక్కడే అయినవాడు, సర్వవ్యాపి, తారక బ్రహ్మ నామం కలిగినవాడు, ఆనంద స్వరూపుడు, రూపం లేనివాడు, పూజింపదగినవాడు, గొప్ప ప్రభువు, దుఃఖాలను తొలగించేవాడు, దేవతలకు ప్రభువు, పరమ ప్రభువు, మానవులకు రాజు, ఎవరికీ అధీనుడు కానివాడు, భూమికి అధిపతి అయిన ఆ శ్రీరాముని నేను శరణు కోరుతున్నాను.
యదావర్ణయత్కర్ణమూలేఽంతకాలే
శివో రామ రామేతి రామేతి కాశ్యామ్ ।
తదేకం పరం తారకబ్రహ్మరూపం
భజేఽహం భజేఽహం భజేఽహం భజేఽహమ్ ॥ 3 ॥
మరణ సమయంలో కాశీలో శివుడు ఎవరి నామాన్ని "రామ, రామ, రామ" అని చెవిలో ఉచ్ఛరించాడో, ఆ ఒక్కడైన, అత్యున్నతమైన, తారక బ్రహ్మ స్వరూపుడైన శ్రీరాముని నేను భజిస్తున్నాను, భజిస్తున్నాను, భజిస్తున్నాను, భజిస్తున్నాను.
మహారత్నపీఠే శుభే కల్పమూలే
సుఖాసీనమాదిత్యకోటిప్రకాశమ్ ।
సదా జానకీలక్ష్మణోపేతమేకం
సదా రామచంద్రం భజేఽహం భజేఽహమ్ ॥ 4 ॥
గొప్ప రత్నాలతో పొదిగిన సింహాసనంపై, శుభకరమైన కల్పవృక్షం కింద, కోటి సూర్యుల కాంతితో ప్రకాశిస్తూ, సీతాదేవి మరియు లక్ష్మణునితో కలిసి సౌఖ్యంగా కూర్చున్న ఆ శ్రీరామచంద్రుని నేను నిత్యం భజిస్తున్నాను, భజిస్తున్నాను.
క్వణద్రత్నమంజీరపాదారవిందం
లసన్మేఖలాచారుపీతాంబరాఢ్యమ్ ।
మహారత్నహారోల్లసత్కౌస్తుభాంగం
నదచ్చంచరీమంజరీలోలమాలమ్ ॥ 5 ॥
మ్రోగుతున్న రత్నాల కాలి గజ్జెలు కలిగిన పద్మాల వంటి పాదాలు కలిగినవాడు, కాంతివంతమైన మొలనూలు మరియు అందమైన పీతాంబరం ధరించినవాడు, గొప్ప రత్నాల హారాలు, కౌస్తుభ మణిని ధరించినవాడు, మధురంగా ధ్వనిస్తున్న తుమ్మెదలతో కూడిన పూలమాలలను ధరించినవాడు.
లసచ్చంద్రికాస్మేరశోణాధరాభం
సముద్యత్పతంగేందుకోటిప్రకాశమ్ ।
నమద్బ్రహ్మరుద్రాదికోటీరరత్న
స్ఫురత్కాంతినీరాజనారాధితాంఘ్రిమ్ ॥ 6 ॥
వెన్నెల వలె ప్రకాశించే చిరునవ్వు, ఎర్రని పెదవుల కాంతిని కలిగినవాడు, ఉదయించే కోటి సూర్యులు, చంద్రుల కాంతితో ప్రకాశించేవాడు, బ్రహ్మ, రుద్రుడు మొదలైన దేవతలు తమ కిరీటాలలోని రత్నాల కాంతులతో నీరాజనాలు అర్పించి పూజించే పాదాలు కలిగినవాడు.
పురః ప్రాంజలీనాంజనేయాదిభక్తాన్
స్వచిన్ముద్రయా భద్రయా బోధయంతమ్ ।
భజేఽహం భజేఽహం సదా రామచంద్రం
త్వదన్యం న మన్యే న మన్యే న మన్యే ॥ 7 ॥
తన ముందు అంజలి ఘటించి ఉన్న ఆంజనేయుడు మొదలైన భక్తులకు, శుభకరమైన చిన్ముద్రతో జ్ఞానాన్ని ఉపదేశిస్తున్న ఆ శ్రీరామచంద్రుని నేను నిరంతరం భజిస్తున్నాను, భజిస్తున్నాను. నిన్ను తప్ప వేరే ఎవరినీ నేను నమ్మను, నమ్మను, నమ్మను.
యదా మత్సమీపం కృతాంతః సమేత్య
ప్రచండప్రకోపైర్భటైర్భీషయేన్మామ్ ।
తదావిష్కరోషి త్వదీయం స్వరూపం
సదాపత్ప్రణాశం సకోదండబాణమ్ ॥ 8 ॥
ఏప్పుడు మృత్యువు (యముడు) తన భయంకరమైన సైనికులతో నా దగ్గరకు వచ్చి నన్ను భయపెట్టాలని చూస్తాడో, ఆ సమయంలో నీవు నీ కోదండం, బాణంతో కూడిన రూపంలో నాకు కనిపించి నా ఆపదలను తొలగిస్తావు.
నిజే మానసే మందిరే సన్నిధేహి
ప్రసీద ప్రసీద ప్రభో రామచంద్ర ।
ససౌమిత్రిణా కైకయీనందనేన
స్వశక్త్యానుభక్త్యా చ సంసేవ్యమాన ॥ 9 ॥
ఓ రామచంద్ర ప్రభూ! నా మనసు అనే ఆలయంలో నీవు నివసించు. నాపై దయ చూపుము, దయ చూపుము. నీ సోదరులైన లక్ష్మణుడు, కైకేయీ పుత్రుడైన భరతునితో మరియు నీ శక్తి అయిన సీతాదేవితో కలిసి నిత్యం సేవించబడేవాడా, నాపై అనుగ్రహం చూపుము.
స్వభక్తాగ్రగణ్యైః కపీశైర్మహీశై-
-రనీకైరనేకైశ్చ రామ ప్రసీద ।
నమస్తే నమోఽస్త్వీశ రామ ప్రసీద
ప్రశాధి ప్రశాధి ప్రకాశం ప్రభో మామ్ ॥ 10 ॥
నీ భక్తులలో గొప్పవారైన వానర రాజులు మరియు అనేక మంది రాజులచే సేవించబడేవాడా, ఓ రామా! నాపై దయ చూపుము. ఓ ప్రభూ, నీకు నమస్కారం, దయ చూపుము. నన్ను పాలించుము, నన్ను జ్ఞానవంతునిగా చేయుము.
త్వమేవాసి దైవం పరం మే యదేకం
సుచైతన్యమేతత్త్వదన్యం న మన్యే ।
యతోఽభూదమేయం వియద్వాయుతేజో
జలోర్వ్యాదికార్యం చరం చాచరం చ ॥ 11 ॥
నీవే నాకు పరమాత్మవు, ఒకే దైవానివి. ఈ శుద్ధ చైతన్యమంతా నీవే. నిన్ను తప్ప వేరే ఎవరినీ నేను భావించను. ఎవరి నుండి కొలవశక్యం కాని ఆకాశం, గాలి, అగ్ని, నీరు, భూమి మొదలైన స్థావర, జంగమ వస్తువులు పుట్టాయో, ఆయనే నీవు.
నమః సచ్చిదానందరూపాయ తస్మై
నమో దేవదేవాయ రామాయ తుభ్యమ్ ।
నమో జానకీజీవితేశాయ తుభ్యం
నమః పుండరీకాయతాక్షాయ తుభ్యమ్ ॥ 12 ॥
ఆ సచ్చిదానంద స్వరూపుడైన శ్రీరామునికి నమస్కారం. దేవతలకూ దేవుడైన ఆ రామునికి నీకు నమస్కారం. జానకీ దేవికి ప్రాణనాథుడవైన నీకు నమస్కారం. పద్మాల వంటి విశాలమైన కన్నులు కలవాడా, నీకు నమస్కారం.
నమో భక్తియుక్తానురక్తాయ తుభ్యం
నమః పుణ్యపుంజైకలభ్యాయ తుభ్యమ్ ।
నమో వేదవేద్యాయ చాద్యాయ పుంసే
నమః సుందరాయేందిరావల్లభాయ ॥ 13 ॥
భక్తితో నిండిన వారికి అనురాగంతో ఉండే నీకు నమస్కారం. గొప్ప పుణ్యాల రాశి వల్ల మాత్రమే లభించే నీకు నమస్కారం. వేదాలచే తెలుసుకోదగినవాడా, ఆది పురుషుడా అయిన నీకు నమస్కారం. అందమైనవాడా, లక్ష్మీదేవికి ప్రియుడవైన నీకు నమస్కారం.
నమో విశ్వకర్త్రే నమో విశ్వహర్త్రే
నమో విశ్వభోక్త్రే నమో విశ్వమాత్రే ।
నమో విశ్వనేత్రే నమో విశ్వజేత్రే
నమో విశ్వపిత్రే నమో విశ్వమాత్రే ॥ 14 ॥
విశ్వాన్ని సృష్టించేవాడా, నీకు నమస్కారం. విశ్వాన్ని నాశనం చేసేవాడా, నీకు నమస్కారం. విశ్వాన్ని అనుభవించేవాడా, నీకు నమస్కారం. విశ్వానికి తల్లిలాంటివాడా, నీకు నమస్కారం. విశ్వానికి కన్నులవంటివాడా, నీకు నమస్కారం. విశ్వాన్ని జయించినవాడా, నీకు నమస్కారం. విశ్వానికి తండ్రిలాంటివాడా, విశ్వానికి తల్లిలాంటివాడా, నీకు నమస్కారం.
నమస్తే నమస్తే సమస్తప్రపంచ-
-ప్రభోగప్రయోగప్రమాణప్రవీణ ।
మదీయం మనస్త్వత్పదద్వంద్వసేవాం
విధాతుం ప్రవృత్తం సుచైతన్యసిద్ధ్యై ॥ 15 ॥
సమస్త ప్రపంచంలోని భోగాలను, వాటికి సంబంధించిన సాధనాలను, వాటిని అనుభవించడంలో నిపుణుడా, నీకు నమస్కారం, నమస్కారం. శుద్ధ చైతన్యాన్ని పొందడానికి నా మనస్సు నీ పాద సేవను చేయడానికి సిద్ధంగా ఉంది.
శిలాపి త్వదంఘ్రిక్షమాసంగిరేణు
ప్రసాదాద్ధి చైతన్యమాధత్త రామ ।
నరస్త్వత్పదద్వంద్వసేవావిధానా-
-త్సుచైతన్యమేతీతి కిం చిత్రమత్ర ॥ 16 ॥
ఓ రామా! నీ పాదాల నుండి రాలిన దుమ్ము సోకగానే ఒక రాయి కూడా చైతన్యాన్ని పొందింది. అలాంటప్పుడు, నీ పాదాలను సేవించే ఒక మానవుడు శుద్ధ చైతన్యాన్ని పొందడంలో ఆశ్చర్యం ఏముంది?
పవిత్రం చరిత్రం విచిత్రం త్వదీయం
నరా యే స్మరంత్యన్వహం రామచంద్ర ।
భవంతం భవాంతం భరంతం భజంతో
లభంతే కృతాంతం న పశ్యంత్యతోఽంతే ॥ 17 ॥
ఓ రామచంద్ర! నీ పవిత్రమైన, అద్భుతమైన చరిత్రను నిరంతరం ఎవరు స్మరిస్తారో, వారు సంసార బంధాన్ని దాటి, నిన్ను సేవించి మరణానంతరం యముని చూడరు.
స పుణ్యః స గణ్యః శరణ్యో మమాయం
నరో వేద యో దేవచూడామణిం త్వామ్ ।
సదాకారమేకం చిదానందరూపం
మనోవాగగమ్యం పరం ధామ రామ ॥ 18 ॥
ఓ రామా! నిత్యమైన, ఒకే ఒక, జ్ఞానానంద స్వరూపమైన, మనస్సు మరియు మాటలకు అందని, అత్యున్నతమైన దైవానివి అయిన నిన్ను ఏ మానవుడు తెలుసుకుంటాడో, ఆ మానవుడే పుణ్యవంతుడు, పూజింపదగినవాడు మరియు నాకు శరణు.
ప్రచండప్రతాపప్రభావాభిభూత-
-ప్రభూతారివీర ప్రభో రామచంద్ర ।
బలం తే కథం వర్ణ్యతేఽతీవ బాల్యే
యతోఽఖండి చండీశకోదండదండమ్ ॥ 19 ॥
భయంకరమైన ప్రతాపంతో శత్రువీరులను జయించిన ఓ రామచంద్ర ప్రభూ! నీ బలాన్ని ఎలా వర్ణించగలం? నీవు బాల్యంలోనే శివధనుస్సును విరిచావు కదా!
దశగ్రీవముగ్రం సపుత్రం సమిత్రం
సరిద్దుర్గమధ్యస్థరక్షోగణేశమ్ ।
భవంతం వినా రామ వీరో నరో వా
సురో వాఽమరో వా జయేత్కస్త్రిలోక్యామ్ ॥ 20 ॥
భయంకరమైన రావణుడిని, అతని కొడుకులను, మిత్రులను, నదుల మధ్య ఉన్న కోటలో నివసించే రాక్షస సమూహాన్ని, ఓ రామా! నిన్ను తప్ప ఈ మూడు లోకాల్లో ఏ వీరుడు, మానవుడు, దేవత లేదా అమరుడు జయించగలడు?
సదా రామ రామేతి రామామృతం తే
సదారామమానందనిష్యందకందమ్ ।
పిబంతం నమంతం సుదంతం హసంతం
హనూమంతమంతర్భజే తం నితాంతమ్ ॥ 21 ॥
ఎవరు "రామ, రామ" అని రామామృతాన్ని నిత్యం తాగుతూ, ఆనందాన్ని అనుభవిస్తూ, నమస్కరిస్తూ, అందమైన దంతాలతో నవ్వుతూ ఉంటాడో, ఆ హనుమంతుడిని నేను నా మనసులో నిరంతరం భజిస్తున్నాను.
సదా రామ రామేతి రామామృతం తే
సదారామమానందనిష్యందకందమ్ ।
పిబన్నన్వహం నన్వహం నైవ మృత్యో-
-ర్బిభేమి ప్రసాదాదసాదాత్తవైవ ॥ 22 ॥
ఓ రామా! నీ నామమనే అమృతాన్ని ప్రతిరోజూ, ప్రతిరోజూ తాగుతున్న నేను నీ అనుగ్రహం వలన మృత్యువుకు భయపడను.
అసీతాసమేతైరకోదండభూషై-
-రసౌమిత్రివంద్యైరచండప్రతాపైః ।
అలంకేశకాలైరసుగ్రీవమిత్రై-
-రరామాభిధేయైరలం దైవతైర్నః ॥ 23 ॥
సీతతో లేని, కోదండం ధరించని, లక్ష్మణునిచే పూజింపబడని, భయంకరమైన ప్రతాపం లేని, కేశి (రావణుని) మరణానికి కారణం కాని, సుగ్రీవునికి మిత్రుడు కాని రామునితో సమానం కాని ఇతర దైవాలు మాకు అవసరం లేదు.
అవీరాసనస్థైరచిన్ముద్రికాఢ్యై-
-రభక్తాంజనేయాదితత్త్వప్రకాశైః ।
అమందారమూలైరమందారమాలై-
-రరామాభిధేయైరలం దైవతైర్నః ॥ 24 ॥
వీరాసనంలో లేని, చిన్ముద్రను ధరించని, భక్తులైన ఆంజనేయాది భక్తుల తత్త్వాన్ని ప్రకాశింప చేయని, మందార వృక్షం (కల్పవృక్షం) కింద లేని, మందార మాలలు ధరించని రామునితో సమానం కాని ఇతర దైవాలు మాకు అవసరం లేదు.
అసింధుప్రకోపైరవంద్యప్రతాపై-
-రబంధుప్రయాణైరమందస్మితాఢ్యైః ।
అదండప్రవాసైరఖండప్రబోధై-
-రరామాభిధేయైరలం దైవతైర్నః ॥ 25 ॥
సముద్రంపై కోపంతో (లంకకు వెళ్లడానికి), పూజింపదగిన ప్రతాపంతో, మిత్రుల వెంట ప్రయాణం చేయని, అద్భుతమైన చిరునవ్వు లేని, దండకారణ్యంలో ప్రవాసం లేని, అఖండమైన జ్ఞానం లేని రామునితో సమానం కాని ఇతర దైవాలు మాకు అవసరం లేదు.
హరే రామ సీతాపతే రావణారే
ఖరారే మురారేఽసురారే పరేతి ।
లపంతం నయంతం సదాకాలమేవం
సమాలోకయాలోకయాశేషబంధో ॥ 26 ॥
హరే రామ, సీతాపతీ, రావణుని శత్రువా, ఖరుని శత్రువా, మురుని శత్రువా, రాక్షసుల శత్రువా, పరుడైనవాడా అని ఎల్లప్పుడూ నిన్ను కీర్తిస్తూ, ఈ సమయాన్ని గడిపే నన్ను ఓ సర్వబంధువుడా, అనుగ్రహంతో చూడు, చూడు.
నమస్తే సుమిత్రాసుపుత్రాభివంద్య
నమస్తే సదా కైకయీనందనేడ్య ।
నమస్తే సదా వానరాధీశవంద్య
నమస్తే నమస్తే సదా రామచంద్ర ॥ 27 ॥
సుమిత్ర పుత్రుడైన లక్ష్మణునిచే ఎల్లప్పుడూ నమస్కరింపబడేవాడా, నీకు నమస్కారం. కైకేయి పుత్రుడైన భరతునిచే ఎల్లప్పుడూ పూజింపబడేవాడా, నీకు నమస్కారం. వానర రాజులచే ఎల్లప్పుడూ నమస్కరింపబడేవాడా, నీకు నమస్కారం. ఓ రామచంద్ర, నీకు నమస్కారం, నమస్కారం.
ప్రసీద ప్రసీద ప్రచండప్రతాప
ప్రసీద ప్రసీద ప్రచండారికాల ।
ప్రసీద ప్రసీద ప్రపన్నానుకంపిన్
ప్రసీద ప్రసీద ప్రభో రామచంద్ర ॥ 28 ॥
ఓ భయంకరమైన ప్రతాపం కలవాడా, నాపై దయ చూపుము, దయ చూపుము. భయంకరమైన శత్రువులకు యముడితో సమానమైనవాడా, నాపై దయ చూపుము, దయ చూపుము. శరణు కోరినవారిపై కరుణ చూపించేవాడా, నాపై దయ చూపుము, దయ చూపుము. ఓ రామచంద్ర ప్రభూ, నాపై దయ చూపుము, దయ చూపుము.
భుజంగప్రయాతం పరం వేదసారం
ముదా రామచంద్రస్య భక్త్యా చ నిత్యమ్ ।
పఠన్సంతతం చింతయన్స్వాంతరంగే
స ఏవ స్వయం రామచంద్రః స ధన్యః ॥ 29 ॥
ఈ గొప్ప వేదసారం లాంటి భుజంగ ప్రయాత స్తోత్రాన్ని ఎవరు ఆనందంతో, భక్తితో నిత్యం పఠిస్తారో మరియు తమ హృదయంలో శ్రీరాముని నిరంతరం ధ్యానిస్తారో, వారే స్వయంగా రామచంద్రుని స్వరూపం అవుతారు. అలాంటివారు ధన్యులు.
ఈ పవిత్ర స్తోత్ర పారాయణంతో శ్రీరాముని కృపకు పాత్రులై, జీవితాన్ని సార్థకం చేసుకోండి.
జై శ్రీరామ్!
ఈ పవిత్ర స్తోత్ర పారాయణంతో శ్రీరాముని కృపకు పాత్రులై, జీవితాన్ని సార్థకం చేసుకోండి.
జై శ్రీరామ్!
కామెంట్లు
కామెంట్ను పోస్ట్ చేయండి