నిర్వాణ షట్కం - తెలుగు అర్ధంతో నేర్చుకుందాం
ఆది శంకరాచార్యులు రచించిన ప్రసిద్ధ నిర్వాణ షట్కం యొక్క తెలుగు అర్థాన్ని ఇక్కడ అందిస్తున్నాను.
ఈ స్తోత్రాన్ని ఆత్మ షట్కం అని కూడా అంటారు. ఇది అద్వైత వేదాంత సారాంశాన్ని సులభంగా వివరిస్తుంది. ఈ ఆరు శ్లోకాలలో శంకరాచార్యులు, ఒక వ్యక్తి తన శరీరం, మనస్సు, ఇంద్రియాలు, పంచభూతాలు, బంధాలు, రాగద్వేషాలు మొదలైనవాటితో ఉన్న సంబంధాన్ని ఎలా దాటుకొని, తన నిజస్వరూపాన్ని, అంటే చిదానంద రూపమైన ఆత్మను ఎలా తెలుసుకోవాలో వివరిస్తారు. ఇది ఆత్మజ్ఞానాన్ని పొందడానికి, మోక్షాన్ని సాధించడానికి మార్గాన్ని చూపిస్తుంది. ఈ స్తోత్రం ఒక వ్యక్తి తాను కేవలం ఈ శరీరానికే పరిమితం కాదని, తాను బ్రహ్మంతో సమానమైన చిదానంద రూపుడనని గ్రహించడాన్ని సూచిస్తుంది.
మనో బుధ్యహంకార చిత్తాని నాహం
న చ శ్రోత్ర జిహ్వే న చ ఘ్రాణనేత్రే ।
న చ వ్యోమ భూమిర్న తేజో న వాయుః
చిదానంద రూపః శివోఽహం శివోఽహమ్ ॥ 1 ॥
నేను మనస్సును, బుద్ధిని, అహంకారాన్ని, చిత్తాన్ని కాదు. చెవిని, నాలుకను, ముక్కును, కంటిని కూడా కాదు. ఆకాశం, భూమి, అగ్ని, గాలి వంటి పంచభూతాలను కూడా కాదు. నేను కేవలం జ్ఞానానంద స్వరూపుడనైన శివుడిని. నేను శివుడిని, నేను శివుడిని.
న చ ప్రాణ సంజ్ఞో న వైపంచవాయుః
న వా సప్తధాతుర్న వా పంచకోశాః ।
నవాక్పాణి పాదౌ న చోపస్థ పాయూ
చిదానంద రూపః శివోఽహం శివోఽహమ్ ॥ 2 ॥
నేను ప్రాణ శక్తిని, పంచ వాయువులను కాదు. నేను ఏడు ధాతువులనూ, ఐదు కోశాలనూ కాదు. నేను మాటలు పలికే నోరు, చేతులు, కాళ్ళు, ఉపస్థ, పాయువు అనే కర్మేంద్రియాలను కూడా కాదు. నేను కేవలం జ్ఞానానంద స్వరూపుడనైన శివుడిని. నేను శివుడిని, నేను శివుడిని.
న మే ద్వేషరాగౌ న మే లోభమోహో
మదో నైవ మే నైవ మాత్సర్యభావః ।
న ధర్మో న చార్ధో న కామో న మోక్షః
చిదానంద రూపః శివోఽహం శివోఽహమ్ ॥ 3 ॥
నాకు ద్వేషం, రాగం లేవు. లోభం, మోహం కూడా లేవు. గర్వం, అసూయ వంటి భావాలు కూడా లేవు. నేను ధర్మం, అర్థం, కామం, మోక్షం వంటి చతుర్విధ పురుషార్థాలను కూడా కాదు. నేను కేవలం జ్ఞానానంద స్వరూపుడనైన శివుడిని. నేను శివుడిని, నేను శివుడిని.
న పుణ్యం న పాపం న సౌఖ్యం న దుఃఖం
న మంత్రో న తీర్థం న వేదా న యజ్ఞః ।
అహం భోజనం నైవ భోజ్యం న భోక్తా
చిదానంద రూపః శివోఽహం శివోఽహమ్ ॥ 4 ॥
నాకు పుణ్యం లేదు, పాపం లేదు, సుఖం లేదు, దుఃఖం లేదు. నేను మంత్రం, తీర్థం, వేదం, యజ్ఞం కూడా కాదు. నేను ఆహారం కాదు, తినబడేది కాదు, తినేవాడిని కూడా కాదు. నేను కేవలం జ్ఞానానంద స్వరూపుడనైన శివుడిని. నేను శివుడిని, నేను శివుడిని.
న మృత్యుర్న శంకా న మే జాతి భేదః
పితా నైవ మే నైవ మాతా న జన్మః ।
న బంధుర్న మిత్రం గురుర్నైవ శిష్యః
చిదానందరూపః శివోఽహం శివోఽహమ్ ॥ 5 ॥
నాకు మరణం లేదు, భయం లేదు, జాతి భేదం లేదు. నాకు తండ్రి లేడు, తల్లి లేదు, జన్మ లేదు. నాకు బంధువులు లేరు, మిత్రులు లేరు, గురువు లేడు, శిష్యుడు లేడు. నేను కేవలం జ్ఞానానంద స్వరూపుడనైన శివుడిని. నేను శివుడిని, నేను శివుడిని.
అహం నిర్వికల్పో నిరాకార రూపో
విభూత్వాచ్చ సర్వత్ర సర్వేంద్రియాణామ్ ।
న చాసంగతం నైవ ముక్తిర్న మేయః
చిదానందరూపః శివోఽహం శివోఽహమ్ ॥ 6 ॥
నేను వికల్పాలకు అతీతుడిని, ఆకారం లేనివాడిని. నేను అన్ని ఇంద్రియాలలోను ఉన్నప్పటికీ దేనికీ అంటనివాడిని. నాకు బంధం లేదు, మోక్షం లేదు, నేను కొలవలేనివాడిని. నేను కేవలం జ్ఞానానంద స్వరూపుడనైన శివుడిని. నేను శివుడిని, నేను శివుడిని.
ఈ నిర్వాణ షట్కం కేవలం ఒక స్తోత్రం కాదు, ఇది మనలోని నిజమైన ఆత్మను మేల్కొల్పే ఒక శక్తివంతమైన సాధనం. ఈ అర్థాన్ని తెలుసుకున్న మీరు, ప్రతిక్షణం "నేను ఆ శివుడినే" అనే భావనతో జీవించాలని ఆశిస్తున్నాను.
కామెంట్లు
కామెంట్ను పోస్ట్ చేయండి